آتل؛ پاسخی برای دردهای عضلانی ناشی از زندگی مدرن
این روزها شاید کمتر کسی باشد که دردهای عضلانی ناشی از کار کردن طولانی مدت با گوشی همراه یا نشستن پای کامپیوتر را تجربه نکرده باشد. بدن ما روزانه ساعتهای زیادی را بنا بر شرایط جدید زندگی، صرف کارهایی میکند که تا نیم قرن پیش وجود نداشتند و در پایان روز میبینیم که گردن خشک شده، شانهها سنگیناند و قسمت بالایی کمر درد میکند؛ بیآنکه پای فعالیت بدنی سنگینی در میان باشد. نالودا مگزین در گزارشی به آتل (ATL)، محصولی ایرانی پرداخته است که با ایده مازن حریری، کارآفرین ایرانی برای پاسخ به «Tech Pain» یا دردهای مدرن شکل گرفته است.
فناوری بسیاری از فعالیتهای روزمره را آسانتر کرده، اما همزمان بدن انسان را برای ساعتهایی طولانی در وضعیتهایی ثابت نگه داشته است، شرایطی که با طبیعت و ساختار بدن انسان همخوان نیست. برنامهنویسان، طراحان، دورکاران و گیمرها بخش قابلمشاهده این تغییرند؛ بااینحال، رانندگان، هنرمندان، خیاطها، ورزشکاران، تازهمادران به دلیل شیر دادن به نوزاد و … نیز ممکن است بهدلیل وضعیتهای ثابت یا حرکات تکراری با ناراحتیهای عضلانی مشابهی روبهرو شوند.
نالودا مگزین در گزارش خود آتل را در نسبت با همین تغییر در سبک زندگی و راهکاری که به شکل اختصاصی برای مشکلات ناشی از آن طراحی شده، معرفی کرده است. محور گزارش فقط ترکیبات یک کرم نیست، بلکه به این موضوع میپردازد که چگونه مشاهده یک رفتار فراگیر میتواند به تعریف مسئله و در نهایت طراحی محصولی تازه منجر شود.
دردی که نام یک بیماری نیست
«درد تکنولوژیک» یک بیماری جدید یا تشخیص رسمی پزشکی نیست. این اصطلاح برای توصیف مجموعهای از ناراحتیهای عضلانی و مفصلی به کار میرود که ممکن است با نشستن طولانی، حرکات تکراری، وضعیت بدنی ثابت، کمبود فعالیت جسمانی، چیدمان نامناسب فضای کار و استرس ارتباط داشته باشند.
مازن حریری، بنیانگذار آتل، در گفتوگو با نالودا مگزین میگوید: «فناوری شیوه کارکردن و گذراندن اوقات فراغت مردم را تغییر داده است، اما بسیاری از محصولات تسکیندهنده درد همچنان عمدتاً با زبان کار فیزیکی، آسیبهای ورزشی یا افزایش سن با مصرفکننده صحبت میکنند. فاصلهای میان این زبان و تجربه امروزی مردم از ناراحتیهای جسمانی وجود داشت.»
به گفته او، آتل نیز از همین فاصله شکل گرفته است؛ فاصله میان تجربه تازه مصرفکنندگان و محصولاتی که همچنان براساس تعریفهای قدیمی از درد طراحی و معرفی میشوند. در این رویکرد، ابتدا مسئله شناسایی و نامگذاری شده و سپس محصولی متناسب با آن توسعه یافته است.
آتل برای درد گردن و درد پشتمیزنشینی
نخستین محصول آتل یک کرم گرمکننده موضعی ۷۵ میلیلیتری است که برای کمک به تسکین موقت ناراحتیهای عضلانی خفیف تا متوسط در گردن، شانهها و قسمت بالایی کمر طراحی شده است. براساس اطلاعات منتشرشده در نالودا مگزین، این محصول گرمای موضعی کنترل شدهای ایجاد میکند که ممکن است به کاهش موقت خشکی و تنش عضلانی کمک کند.
کاربرد آتل برای درد گردن بهویژه در شرایطی مطرح میشود که ناراحتی با وضعیت ثابت بدن، کار طولانی با صفحه نمایش یا حرکات تکراری ارتباط داشته باشد. شناختهشدهترین نمونه چنین وضعیتی «گردن تکنولوژیک» یا «گردن پیامکی» است؛ اصطلاحی برای ناراحتیهایی که ممکن است پس از استفاده طولانی از تلفن همراه یا رایانه ایجاد شوند.
آتل برای درد پشتمیزنشینی نیز بر همین منطق استوار است. نشستن طولانی و بدون وقفه میتواند عضلات گردن، شانه و قسمت بالایی کمر را خسته کند. بااینحال، رابطه میان استفاده از ابزارهای دیجیتال و دردهای عضلانی به یک عامل محدود نمیشود و کیفیت خواب، استرس، میزان تحرک، آمادگی جسمانی و شرایط فضای کار نیز میتوانند در ایجاد یا تشدید ناراحتی نقش داشته باشند.
آتل؛ پماد ضد درد یا کرم گرمکننده؟
عبارت «آتل پماد ضد درد» ممکن است در جستوجوی کاربران برای شناخت این محصول به کار رود، اما براساس اطلاعات منتشرشده، آتل در واقع یک کرم گرمکننده موضعی است و بهعنوان دارو معرفی نمیشود. این تفاوت از نظر تحریری و پزشکی اهمیت دارد؛ زیرا محصول برای کمک به تسکین موقت ناراحتیهای عضلانی طراحی شده و نباید آن را درمانی قطعی برای علت درد دانست.
فرمولاسیون کرم آتل حاوی عامل گرمکننده Thermolate در کنار آرنیکا، زردچوبه و تخممرغ است. استفاده از زردچوبه و تخممرغ از یک تجربه مراقبتی سنتی در ایران الهام گرفته و در قالب محصولی استاندارد و امروزی بازطراحی شده است.
مازن حریری دراینباره میگوید: «سنت و علم را نباید در برابر یکدیگر قرار داد. دانش فرهنگی میتواند الهامبخش نوآوری باشد، اما روشهای سنتی باید براساس استانداردهای امروزی بررسی و بازفرمولاسیون شوند.»
محصولی که مسئله آن به زندگی دیجیتال تعلق دارد، بخشی از روایت خود را از تجربهای بومی و قدیمی گرفته است. در اینجا سنت جایگزین علم نمیشود، بلکه نقطهای برای آغاز فرایند توسعه محصول است.
آتل و درد بدن؛ محصول برای چه ناراحتیهایی طراحی شده است؟
ارتباط آتل و درد بدن را نباید به همه دردهای جسمانی تعمیم داد. این محصول مشخصاً برای کمک به تسکین موقت ناراحتیهای عضلانی خفیف تا متوسط، مانند خشکی گردن، تنش شانهها، خستگی عضلات و ناراحتی قسمت بالایی کمر طراحی شده است. مخاطبان آتل نیز براساس گروه سنی مشخصی تعریف نشدهاند. یک گیمر جوان، توسعهدهنده نرمافزار، راننده یا هنرمند ممکن است از نظر سبک زندگی اشتراک چندانی نداشته باشند، اما بدن همه آنها شاید برای مدتی طولانی در وضعیتهایی محدود یا تکرارشونده قرار گیرد. حتی مشاغل سنتیتر مانند خیاطان، آرایشگران و… نیز که به دلیل شرایط کاری بدن آنها در شرایطی ثابت قرار میگیرد از جمله کسانی هستند که دچار این جنس از دردهای عضلانی میشوند.
حریری در توضیح این نگاه میگوید: «رفتار روزانه یک فرد ممکن است بیش از سال تولدش درباره نیازهای او اطلاعات در اختیار ما قرار دهد. آتل برای موقعیتهایی مانند کار طولانی با صفحهنمایش، فعالیتهای تکرارشونده و محدودیت حرکت طراحی شده است.»
روایتی ایرانی برای یک مسئله جهانی
نالودا مگزین، آتل و مازن حریری را در چارچوب تلاش برای شناخت یک نیاز تازه بررسی کرده است. مسئلهای که این محصول برای آن طراحی شده به ایران محدود نیست؛ کار با صفحهنمایش، کمتحرکی و وضعیتهای تکراری به بخشی از زندگی روزمره میلیونها نفر در کشورهای مختلف تبدیل شدهاند.
تکبالیون نیز در گزارشی جداگانه به آتل، درد گردن و ناراحتیهای ناشی از زندگی دیجیتال پرداخته است. بازتاب این محصول در رسانههای خارجی بهتنهایی اثربخشی علمی یا موفقیت تجاری آن را ثابت نمیکند، اما نشان میدهد مسئلهای که آتل برای آن تعریف شده، برای مخاطبان بینالمللی نیز قابلفهم است.
آزمون اصلی آتل پس از این روایتهای رسانهای آغاز میشود. استقبال مصرفکنندگان و ارائه شواهد مستقل درباره عملکرد محصول مشخص خواهد کرد که مفهوم دردهای مدرن میتواند به دستهای پایدار در بازار سلامت مصرفکننده تبدیل شود یا در حد یک نامگذاری جذاب باقی خواهد ماند.
موضوع «درد تکنولوژیک» جالب بود، چون واقعاً خیلیها این دردها را تجربه میکنند اما شاید ارتباطش با سبک زندگی و کار طولانی با صفحهنمایش را جدی نگیرند.
دقیقاً، هدف از این اصطلاح هم بیشتر توصیف یک الگوی جدید در سبک زندگی است، نه معرفی یک بیماری یا تشخیص پزشکی مستقل.