خبرگزاری مهر-گروه استانها؛ چهارمحال و بختیاری به دلیل برخورداری از شرایط اقلیمی متنوع، مراتع گسترده و پوشش گیاهی غنی، یکی از استانهای مستعد کشور در حوزه زنبورداری محسوب میشود. وجود گیاهان دارویی فراوان و منابع طبیعی ارزشمند، زمینه مناسبی برای تولید عسل با کیفیت در این منطقه فراهم کرده است.
صنعت زنبورداری در سالهای اخیر به یکی از بخشهای مهم کشاورزی و تولیدی استان تبدیل شده و سهم قابل توجهی در اشتغالزایی و توسعه اقتصادی مناطق روستایی داشته است. بسیاری از خانوارهای روستایی از طریق این حرفه امرار معاش میکنند.
در کنار مزایای اقتصادی، زنبورداری نقش مهمی در حفظ تنوع زیستی و افزایش بهرهوری محصولات کشاورزی دارد. گردهافشانی توسط زنبورهای عسل موجب بهبود عملکرد بسیاری از محصولات زراعی و باغی میشود.
با وجود ظرفیتهای فراوان، فعالان این حوزه با چالشهایی همچون خشکسالی، کاهش پوشش گیاهی و تغییرات اقلیمی مواجه هستند. این عوامل در سالهای اخیر بر میزان تولید و کیفیت محصولات زنبورداری تأثیرگذار بودهاند.
با این حال مسئولان بخش کشاورزی استان امیدوارند با بهبود شرایط آب و هوایی و حمایت از زنبورداران، روند تولید عسل در سال جاری افزایش یابد و جایگاه استان در این صنعت بیش از گذشته تقویت شود.
چهارمحال و بختیاری به یکی از مناطق مهم تولید عسل در کشور تبدیل شده است
سهیلا عسگری، مدیر طیور، زنبورعسل و کرم ابریشم سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به ظرفیتهای گسترده این استان در حوزه زنبورداری اظهار کرد: شرایط اقلیمی مناسب، تنوع گیاهان دارویی و وجود مراتع و دامنههای سرسبز موجب شده است چهارمحال و بختیاری به یکی از مناطق مهم تولید عسل در کشور تبدیل شود.
وی افزود: بر اساس آمارگیری انجامشده از زنبورستانهای استان در مهرماه سال گذشته، دو هزار و ۳۰ زنبورستان با مجموع ۳۰۴ هزار و ۹۶۹ کلنی زنبور عسل در استان فعالیت دارند که این ظرفیت نقش مهمی در تولید محصولات زنبورداری ایفا میکند.
عسگری ادامه داد: در سال گذشته مجموع تولید عسل استان به سه هزار و ۱۱۵ تن رسید که بیانگر توانمندی بالای زنبورداران و جایگاه مهم استان در تولید عسل کشور است.
وی همچنین به مشکلات موجود در این بخش اشاره کرد و گفت: خشکسالی، ریزگردها، کاهش پوشش گیاهی، وزش بادهای شدید و تغییرات اقلیمی از مهمترین عواملی هستند که در سالهای اخیر بر عملکرد زنبورستانها و میزان تولید عسل اثر گذاشتهاند.
مدیر طیور، زنبورعسل و کرم ابریشم سازمان جهاد کشاورزی استان ابراز امیدواری کرد با شرایط مساعد آب و هوایی در ماههای خرداد و تیر، میزان تولید عسل در سال جاری افزایش یافته و زنبورداران بتوانند سال پربارتری را تجربه کنند.
کیفیت عسل در چهارمحال و بختیاری بالا است
یکی از زنبورداران باسابقه چهارمحال و بختیاری در گفتگو با خبرنگار مهر، اظهار کرد: زنبورداری در این استان سابقه طولانی دارد و بسیاری از خانوادهها سالهاست از این طریق کسب درآمد میکنند. کیفیت پوشش گیاهی و تنوع گلها موجب شده عسل تولیدی استان از شهرت و کیفیت بالایی برخوردار باشد. این موضوع فرصت مناسبی برای توسعه بازارهای داخلی و حتی صادراتی فراهم کرده است.
وی افزود: در سالهای اخیر تغییرات اقلیمی و کاهش بارندگیها مشکلات متعددی برای زنبورداران ایجاد کرده است. کاهش منابع شهد و گرده باعث شده بخشی از کلنیها با ضعف مواجه شوند. در برخی مناطق نیز هزینههای نگهداری و تغذیه کمکی زنبورها افزایش یافته است.
این زنبوردار ادامه داد: حمایتهای آموزشی و فنی میتواند نقش مهمی در ارتقای بهرهوری داشته باشد. استفاده از روشهای نوین پرورش زنبور عسل و مدیریت علمی زنبورستانها به افزایش تولید و کاهش خسارتها کمک میکند. بسیاری از زنبورداران علاقهمند به بهرهگیری از دانش روز هستند.
وی با اشاره به اهمیت بازاریابی محصولات زنبورداری گفت: تولید عسل باکیفیت زمانی ارزش اقتصادی بیشتری پیدا میکند که بازار فروش مناسبی برای آن وجود داشته باشد. برندسازی و معرفی ظرفیتهای استان میتواند به افزایش درآمد فعالان این بخش کمک کند.
این فعال حوزه زنبورداری در پایان تأکید کرد: اگر حمایتهای لازم از تولیدکنندگان انجام شود، چهارمحال و بختیاری میتواند به یکی از قطبهای اصلی تولید عسل کشور تبدیل شود. ظرفیتهای طبیعی استان این امکان را فراهم کرده و تنها نیازمند برنامهریزی دقیق و مستمر است.
کاهش پوشش گیاهی و تخریب مراتع میتواند مستقیماً بر جمعیت زنبورها اثر بگذارد
یک کارشناس منابع طبیعی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به اهمیت زنبور عسل در اکوسیستمهای طبیعی اظهار کرد: زنبورها تنها تولیدکننده عسل نیستند، بلکه نقش اساسی در گردهافشانی و حفظ تنوع زیستی دارند. بسیاری از گونههای گیاهی برای تکثیر و ادامه حیات به فعالیت این حشرات وابسته هستند.
وی افزود: کاهش پوشش گیاهی و تخریب مراتع میتواند مستقیماً بر جمعیت زنبورها اثر بگذارد. هرچه تنوع گیاهی در یک منطقه بیشتر باشد، شرایط مناسبتری برای فعالیت کلنیهای زنبور عسل فراهم خواهد شد. از این رو حفاظت از منابع طبیعی اهمیت ویژهای دارد.
این کارشناس ادامه داد: تغییرات اقلیمی، خشکسالیهای متوالی و وقوع پدیدههایی مانند ریزگردها از مهمترین تهدیدهای پیش روی صنعت زنبورداری محسوب میشوند. این عوامل نهتنها تولید عسل را کاهش میدهند بلکه سلامت کلنیها را نیز تحت تأثیر قرار میدهند.
وی تصریح کرد: توسعه کشت گیاهان دارویی و شهدزا میتواند به تقویت صنعت زنبورداری کمک کند. همچنین اجرای طرحهای احیای مراتع و حفاظت از منابع طبیعی نقش مؤثری در پایداری تولید عسل خواهد داشت. این اقدامات باید به صورت بلندمدت دنبال شوند.
این کارشناس در پایان گفت: آینده زنبورداری در گرو تعامل میان بخش کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست است. اگر این همکاریها به شکل مطلوب انجام شود، علاوه بر افزایش تولید عسل، شاهد حفظ اکوسیستمهای طبیعی و توسعه پایدار خواهیم بود.
به گزارش خبرنگار مهر، آمارهای منتشرشده از سوی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری نشان میدهد صنعت زنبورداری یکی از بخشهای مهم و راهبردی کشاورزی استان به شمار میرود. وجود بیش از دو هزار زنبورستان و صدها هزار کلنی زنبور عسل بیانگر ظرفیت بالای این حوزه است.
تولید بیش از سه هزار و ۱۱۵ تن عسل در سال گذشته نشاندهنده تلاش مستمر زنبورداران و بهرهبرداری مناسب از ظرفیتهای طبیعی استان است. این میزان تولید سهم قابل توجهی در تأمین نیاز بازار و رونق اقتصادی مناطق روستایی دارد.
در عین حال چالشهایی نظیر خشکسالی، ریزگردها و کاهش پوشش گیاهی ضرورت توجه بیشتر به مسائل زیستمحیطی و منابع طبیعی را آشکار میکند. بدون مدیریت صحیح این عوامل، پایداری تولید با تهدید مواجه خواهد شد.
کارشناسان معتقدند توسعه آموزشهای تخصصی، حمایت از زنبورداران، بهبود زیرساختهای تولید و بازاریابی مناسب میتواند زمینه رشد بیشتر این صنعت را فراهم کند. همچنین حفظ مراتع و افزایش پوشش گیاهی از الزامات توسعه پایدار زنبورداری است.
با توجه به ظرفیتهای کمنظیر چهارمحال و بختیاری، انتظار میرود این استان در سالهای آینده نقش پررنگتری در تولید عسل کشور ایفا کند. تحقق این نیازمند برنامهریزی دقیق، حمایت مستمر و بهرهگیری از دانش روز در حوزه زنبورداری خواهد بود.
