به گزارش خبرگزاری تسنیم از گرگان، عید سعید غدیر خم، در فرهنگ شیعی، تنها یک روز یا رویداد تاریخی صرف نیست بلکه رخدادی بنیادین در تاریخ اسلام است که در آن، پیامبر اکرم (ص) در بازگشت از آخرین حج خود، در منطقه «غدیر خم» با فرمان مستقیم الهی، امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (ع) را به عنوان جانشین، مولا، ولی و امام مسلمین معرفی کرد. واقعهای در عمق خود یک نظریه کامل و مستقل درباره ماهیت زمامداری، حاکمیت و رهبری در اسلام را به جهان ارائه میدهد.
امروز پس از قرنها، همچنان مهمترین پرسش بشر معاصر درباره «نوع حکومت مطلوب»، پاسخی جز آنچه در غدیر رقم خورده، نمیتواند داشته باشد. نظامهای رایج جهانی، با تمام ادعاهای دموکراتیک خود، نشان دادهاند که قادر به تأمین عدالت، کرامت و تعالی انسانها نیستند.
از درون همین دموکراسیهای به اصطلاح پیشرفته، شخصیتهایی بیرون میآیند که خود نقض غرض بزرگ این نظامها هستند. اما غدیر الگویی به دست میدهد که در آن، حاکمیت تنها به خدا تعلق دارد و جانشین پیامبر نیز کسی است که از سوی خداوند منصوب میشود. این نظریه، انسان را به سمت غایت خلقت و کمال حقیقی سوق میدهد و هرگز اجازه نمیدهد که ظالمان و ستمگران بر مسند قدرت تکیه بزنند.
از سوی دیگر، رهبر شهید انقلاب اسلامی همواره بر این نکته تأکید داشتند که غدیر، نه تنها یک رخداد شیعی، بلکه محور اصلی وحدت میان تمام مذاهب اسلامی است. غدیر، بیانگر جایگاه «ولایت» و «امامت» به عنوان اصلیترین عنصر اتحاد مسلمین است. امروز نیز مصداق عینی این ولایت، در نظام مقدس جمهوری اسلامی و در جایگاه «ولی فقیه» متبلور شده و مایه عزت، اقتدار و همبستگی جهان اسلام گشته است.
گرامیداشت غدیر، بنابراین، یک وظیفه دینی و یک ضرورت سیاسی-اجتماعی است. این گرامیداشت، مرور دوباره بر نظریه حکومتی اسلام، تجدید بیعت با ولایت فقیه، نمایش وحدت شیعه و سنی و زنده نگه داشتن نام و یاد و سیره امیرالمؤمنین (ع) است. در این میان، استان گلستان با دارا بودن جمعیت قابل توجهی از برادران و خواهران اهل سنت، همواره الگویی عملی از همزیستی مسالمتآمیز و وحدت اسلامی بوده است. حضور پرشور همه اقشار مردم در جشنهای کیلومتری غدیر، تأکیدی بر این حقیقت است که هنوز هم میتوان با تکیه بر آموزههای غدیر، در برابر تفرقهافکنی دشمنان ایستاد.
ایام دهه امامت و ولایت، فرصتی مغتنم برای بازخوانی این میراث گرانقدر و انتقال آن به نسل جدید است. روزهایی که از عید قربان آغاز میشود و تا روز مباهله ادامه مییابد، در دل خود مفاهیمی چون ایثار، مواسات، احسان و انتظار ظهور را جای داده است.
در این باره گفتوگویی با آیتالله سیدمحسن طاهری، نماینده مردم گلستان در خبرگان رهبری و مسئول بنیاد بینالمللی غدیر در استان گلستان انجام دادهایم که در ادامه میخوانید:
تسنیم: چرا بزرگان و اندیشمندان و در نهایت مسلمان معتقدند که غدیر صرفا یک رویداد تاریخی نیست بلکه یک نظریه حکومتداری است؟
طاهری: عید غدیر بیانگر اتفاقی است که در روز هجدهم ذیالحجه، در اواخر عمر شریف پیامبر اکرم (ص) صورت گرفت و از طرف خداوند متعال، امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (ع) به عنوان جانشین پیامبر و به عنوان مولا، ولی و امام مسلمین معرفی شد. این فقط یک معرفی ساده نبود؛ بلکه پیامبر (ص) در آن روز، نوع حکومت و زمامداری را از منظر اسلام برای همیشه تبیین کرد.
در مقابل حکومتهایی که امروز در دنیا رایج است و بهترینشان دموکراسی نام دارد، غدیر نوع دیگری از حکومت را معرفی میکند؛ حکومتی با جنبههای الهی و خدایی که انسانها را به سمت غایت خلقت سوق میدهد. غدیر الگویی ارائه میدهد که هیچگاه افراد فاسد و فاسق نمیتوانند در آن راه پیدا کنند. بشریت دارد به این درک نزدیک میشود که این نوع حکومتهای موجود نمیتوانند نجاتبخش و تعالیبخش انسان باشند. به تعبیر رهبر شهید انقلاب اسلامی، غدیر میتواند عامل وحدت امت اسلامی باشد و بلکه محور اصلی وحدت، همین غدیر است؛ چرا که امامت و ولایت، محور اتحاد مسلمین است.
تسنیم: چه نسبتی را میتوان میان سیدالشهدای انقلاب اسلامی و شهدای وقایعی چون 15 خرداد با مسئله غدیر تعریف کرد؟
طاهری: یکبار دیگر دهه مبارک امامت و ولایت و همه اعیاد بزرگ این ماه را تبریک عرض میکنم و در همین حال، سالگرد ارتحال بنیانگذار نظام مقدس جمهوری اسلامی، حضرت امام خمینی (ره) را نیز گرامی میدارم. یاد و خاطره همه شهدای انقلاب اسلامی، خصوصاً شهدای پانزدهم خرداد سال 1342 و شهدای جنگ تحمیلی و اخیر را – و در رأس آنها، یاد و خاطره سیدالشهدای انقلاب، حضرت امام سید علی خامنهای (ره) – گرامی میدارم. این تلفیق میان عید و شهادت، تصادفی نیست. پانزدهم خرداد نقطه عطفی در تاریخ انقلاب اسلامی است؛ جایی که مردم ایران ثابت کردند وارث حقیقی غدیر هستند.
شهدای 15 خرداد، شهدای جنگ تحمیلی و در نهایت سیدالشهدای انقلاب، همگی ادامهدهندگان همان مسیری هستند که در غدیر رقم خورد. امروز جایگاه ولایت در ولی فقیه متبلور شده و این شهدا بودند که این جایگاه را با خون خود تثبیت کردند. بنابراین گرامیداشت یاد آنها در کنار جشن غدیر، یادآوری این حقیقت است که غدیر یک نظریه انتزاعی نبوده، بلکه در خون شهدا و در مسیر انقلاب اسلامی عینیت یافته است.
تسنیم: «وارث غدیر» را امام عصر (عج) میدانیم؛ نسبت غدیر با مهدویت و انتظار واقعی و فعال چیست؟
طاهری: امروز، وارث حقیقی غدیر و وارث اصلی امامت و ولایت، مولایمان امام زمان (عج) هستند. جا دارد در این ایام توجه ویژهای به مسئله مهدویت، انتظار و ظهور داشته باشیم. ما ولایت فقیه را در طول ولایت امام زمان (ع) میدانیم و انقلاب اسلامی را مقدمهای برای حکومت جهانی امام زمان (عج) میشماریم. بدون این نگاه، غدیر ناقص میماند.
انتظار فقط به معنای نشستن و دعا کردن نیست؛ انتظار فعال یعنی ساختن زمینهها و مقدمات ظهور. انقلاب اسلامی خود یک انتظار فعال عظیم است. جالب اینجاست که مسئله مهدویت مورد اعتقاد همه مذاهب اسلامی است. شیعه و سنی هر دو به این موضوع اعتقاد دارند و این اشتراک، یکی از بزرگترین ظرفیتها برای وحدت جهان اسلام در برابر استکبار جهانی و صهیونیسم بینالملل است. ما باید در این دهه، این پیوند میان غدیر، انتظار و انقلاب اسلامی را برای مردم تبیین کنیم.
تسنیم: در پایان این ایام فرخنده ما روز مباهله را هم داریم. درباره این پیروزی مسلمانان در عصر رسول خدا (ص) صحبت کنید.
طاهری: روز بیست و چهارم ذیالحجه، روز مباهله است. جریان مباهله در قرآن ذکر شده و در اتفاقی که بین نصارای نجران و پیامبر (ص) صورت گرفت، قرار بر مباهله شد و در نهایت بزرگان نصرانی حاضر نشدند در مباهله حضور پیدا کنند. این یک پیروزی بزرگ برای مسلمین بود و این روز، روز عید است. اما ماجرا فقط به تاریخ ختم نمیشود.
امروز در شرایطی هستیم که مردم عزیز، غیور و ولایتمدار کشورمان بیش از 90 روز است که در خیابانها، به نوعی در حال مباهله هستند. حقانیت نظام مقدس جمهوری اسلامی با همین حضور گسترده و بیسابقه مردم به رخ جهانیان کشیده شده است. کسی یارای مقابله با این مباهله عملی مردم را ندارد.
به تعبیر رهبر شهید، مردم خودشان با این بعثتی که پیدا کردهاند، حرف آخر را زدهاند و کار را تمام میکنند. مباهله عملی مردم ایران یک پیروزی تمدنی است. دشمنان نظام بارها تلاش کردند با جنگ نرم، تحریم و شایعهپراکنی، اراده مردم را بشکنند، اما هر بار با این مباهله عملی مواجه شدند.
تسنیم: برای گرامیداشت عید غدیر در گلستانی که نماد وحدت و برادری مذاهب اسلامی است، چه باید کرد؟
طاهری: تجلیل از سادات – چه سادات شیعه و چه ساداتی که در مناطق اهل سنت به سر میبرند – مورد تأکید جدی ماست. این کار فقط یک حرکت نمادین و تشریفاتی نیست. توجه به مسئله وحدت مسلمین، یکی از نیازهای اصلی امروز ما در داخل کشور و در جهان اسلام است. در داخل کشور نیاز به یک اتحاد مقدس در مقابل دشمن غدار داریم. در جهان اسلام نیز در برابر استکبار جهانی و صهیونیسم بینالملل باید امت واحدی را انشاءالله تشکیل دهیم که محور اصلی آن ولایت است. از طرف دیگر، جا دارد از برادران و خواهران اهل سنت خودمان به طور ویژه تشکر کنیم که عید سعید قربان را به عنوان یکی از بزرگترین اعیاد مسلمین به شکلی ویژه و باشکوه مورد توجه قرار میدهند. این رفتار آنها، بهترین الگو برای وحدت عملی در استان ماست.
تسنیم: برای جاری بودن نام و یاد غدیر در زندگی اجتماعی چه پیشنهاداتی دارید؟
طاهری: یکی از کارهایی که انتظار میرود از سوی مسئولان مکرد توجه قرار گیرد اینست که افتتاحها و کلنگزنیهایی که برای پروژههای عمرانی صورت میگیرد، با نامهای مبارک امیرالمؤمنین (ع)، غدیر، ولایت و امامت انجام شود. این فقط یک کار نمادین و تشریفاتی نیست. نامگذاریها، هویتسازی میکنند. وقتی یک جاده، یک پل، یک بیمارستان یا یک مدرسه به نام غدیر نامگذاری شود، هر روز که مردم از آن عبور میکنند یا نام آن را میشنوند، ناخودآگاه یاد غدیر، یاد ولایت و یاد امیرالمؤمنین (ع) میافتند. این یک روش ریشهدار در فرهنگ ایرانی-اسلامی است.
از طرف دیگر، برگزاری جشنوارههای تخفیفی از عید قربان تا عید غدیر توسط تولیدکنندگان، اصناف و فروشگاهها نیز مورد تأکید است. این جشنوارهها علاوه بر جنبه اقتصادی و کمک به معیشت مردم، نام غدیر را وارد فضای کسبوکار و زندگی روزمره میکنند. تجربه نشان داده است که هر جا نام اهل بیت (ع) بر سر درِ بازارها و کارگاهها باشد، برکت نیز بیشتر بوده است. بنابراین این نامگذاریها و جشنوارههای تخفیفی، یک اقدام فرهنگی هوشمندانه با بازخوردهای اقتصادی و اجتماعی مثبت است. از سوی دیگر رهبر شهیدمان همواره بر موضوع احسان و مواسات تاکید داشتند و پویشهایی مانند احسان غدیر، اطعام علوی و … باید مورد توجه قرار بگیرد.
تسنیم: چندسالیست که در روز عید غدیر برنامه مهمانی کیلومتری غدیر برگزار میشود، حضور و استقبال مردم را در این برنامه چگونه میبینید؟
طاهری: در عصر روز عید غدیر، همه ساله جشنها و برنامههای متنوعی در قالب مهمانی کیلومتری در همه شهرها برگزار میشود. این برنامههای کیلومتری، نماد عینی وحدت، شادی و وفاداری به ولایت است. از مردم عزیزمان دعوت میکنم در این جشنهای کیلومتری غدیر حضور پیدا کنند و از برنامههای متنوع آن بهرهمند شوند. حضور شما در این مراسم، ادامه همان مباهله عملی 90 روزه است؛ نمایش قدرت و انسجام ملی در برابر دشمنانی که نمیخواهند ایران قدرتمندی داشته باشیم.
انتهای پیام/
