به گزارش خبرنگار مهر، امروز هجدهم ذی الحجة سالروز اعلام ولایت و امامت حضرت امیرالمومنین علی علیه السلام و عید غدیر خم است.
واقعه غدیر خم در جریان «حجةالوداع»، آخرین حج پیامبر اکرم (ص)، تنها یک انتصاب ساده برای جانشینی نبود؛ بلکه تبیینگر مدل حکمرانی الهی و الگوی زیست مؤمنانه در عصر پس از نبوت محسوب میشود. زمانی که کاروان صدهزار نفری حجاج در مسیر بازگشت به مدینه، در محل غدیر خم متوقف شدند، نزول آیه «یا أیها الرسول بلغ ما أنزل إلیک من ربک» نشان داد که رسالت ۲۳ ساله پیامبر (ص) بدون ابلاغ این پیام ناتمام خواهد ماند. این پیام، چیزی جز معرفی حضرت علی (ع) به عنوان ولی، وصی و جانشین بلافصل نبود.
جایگاه ولایت در منطق ادیان توحیدی و عهد الهی
بررسی ریشهای مفهوم امامت نشان میدهد که این جایگاه، منصبی نیست که با انتخاب یا شور انسانی تعیین شود، بلکه تداوم «عهد الهی» است. در منطق ادیان توحیدی، خداوند هیچگاه زمین را از حجت خالی نمیگذارد. امامت در حقیقت همان باطن نبوت است که وظیفه صیانت از شریعت و تبیین معارف وحیانی را بر عهده دارد. در نگاه شیعی، امامت تداوم منطقی رسالت است تا هدایت خلق پس از قطع وحی، دچار انحراف نشود. این جایگاه فراتر از یک لیدر سیاسی، به عنوان «واسطه فیض» بین خالق و مخلوق تعریف میشود که در تمامی ادیان ابراهیمی به شکلی در قالب اوصیاء انبیاء وجود داشته است.
واقعه غدیر؛ از ابلاغ تا بیعت
در ظهر داغ غدیر، پیامبر (ص) بر منبری از جهاز شتران ایستادند و در خطبهای مفصل، بر توحید، معاد و رسالت تأکید کردند. نقطه اوج این خطبه، فراز ماندگار «من کنت مولاه فهذا علی مولاه» بود. پیامبر (ص) در این لحظه، دست علی (ع) را بلند کردند تا برای همگان هویت بصری و معنوی جانشین روشن شود. این اقدام، پاسخ به نیازی بود که جامعه نوپای اسلامی برای حفظ وحدت و جلوگیری از تشتت آرا به آن احتیاج داشت. ولایت در اینجا به معنای «سرپرستی دلسوزانه» و «مرجعیت فکری و سیاسی» است که ریشه در حب الهی دارد.
نسبت غدیر با مفاهیم مدرن؛ ولایت و تمدنسازی
عید غدیر را نباید تنها در قاب تاریخ نگریست. غدیر، قاعده است نه فقط یک واقعه. این رخداد به ما میآموزد که سپردن سکان جامعه به دست انسان کامل، ضامن عدالت و کرامت انسانی است. در جهان امروز که مکاتب بشری در پاسخ به نیازهای روحی و اجتماعی انسان به بنبست رسیدهاند، منطق غدیر با ارائه الگوی «امام معصوم»، راه سومی را پیش روی تمدن بشری میگذارد؛ مسیری که در آن سیاست با اخلاق و قدرت با معنویت پیوند میخورد. غدیر، عیدِ «امید» به برقراری عدالت جهانی است، چرا که استمرار خط ولایت، در نهایت به ظهور منجی موعود (عج) ختم میشود.
اهمیت پاسداشت غدیر در عصر حاضر
تأکید بر بزرگداشت این روز با سنتهایی نظیر اطعام، جشنهای مردمی و تبیین علمی، در واقع زنده نگه داشتن چراغ هدایتی است که در سال دهم هجری افروخته شد. غدیر خم، پیوند میان وحی و عقلانیت سیاسی است. شناساندن ابعاد مختلف شخصیت امیرالمؤمنین (ع) به عنوان الگوی حاکم عادل که حتی برای معیشت ضعیفترین آحاد جامعه دغدغه داشت، اصلیترین رسالت پژوهشگران در این ایام است. غدیر، مرز میان اسلام ناب و قرائتهای منحرف از دین است و پاسداری از آن، پاسداری از حقیقتِ توحید است.
در نهایت، غدیر نه متعلق به یک مذهب خاص، بلکه نعمتی برای تمام بشریت است تا در سایه ولایت علوی، طعم شیرین عدالت و بندگی حقیقی را بچشند. این واقعه، نقطه کمالی است که در آن دین با معرفی راهبر معصوم، از گزند تحریف مصون ماند و مسیر تکامل انسان تا ابد ترسیم گشت.
