یک روان شناس و مشاور خانواده در خراسان جنوبی تغییرات شدید هورمونی، فشارهای جسمی و روانی زایمان، کمبود خواب، نگرانیهای اقتصادی، نبود حمایت خانوادگی و انتظارات غیرواقعبینانه از نقش مادری را از جمله عوامل زمینهساز این افسردگی برشمرد.
راحله شهریاری در گفت و گو با ایرنا اظهار کرد:در بسیاری از جوامع، همچون ایران، مادران به دلیل ترس از قضاوت یا برچسبهای اجتماعی، از بیان احساسات واقعی خود خودداری میکنند و همین امر باعث تشدید بیماری میشود.
وی با بیان اینکه پیامدهای افسردگی پس از زایمان تنها به مادر محدود نمیشود ادامه داد: این اختلال میتواند بر رابطه مادر و نوزاد، شیردهی، رشد عاطفی کودک و حتی روابط خانوادگی اثر منفی بگذارد، به همین دلیل تشخیص زودهنگام و درمان بهموقع آن اهمیت ویژهای دارد.
این مشاوره خانواده معتقد است که افسردگی پس از زایمان قابل درمان بوده و مشاوره روانشناختی، حمایت عاطفی خانواده، گروههای حمایتی و در صورت نیاز درمان دارویی زیر نظر پزشک میتواند به بهبود کامل مادر کمک کند.
وی با تاکید بر اینکه مهمترین گام، پذیرفتن مشکل و درخواست کمک بدون احساس شرم است یادآور شد:افزایش آگاهی عمومی، آموزش خانوادهها، و توجه نظام سلامت به سلامت روان مادران میتواند نقش مؤثری در پیشگیری و کاهش این اختلال داشته باشد؛ مادری که حال روانی خوبی دارد، پایهگذار خانوادهای سالمتر و جامعهای توانمندتر است.
شهریاری در خصوص اقدامات پزشکی روانشناختی و حمایتی درمان افسردگی پس از زایمان هم گفت: اولین اقدام مراجعه به متخصص بوده که روان پزشک یا روانشناس در تشخیص دقیق شدت افسردگی و ارایه درمان های لازم می تواند نقش موثری داشته باشد.
وی روان درمانی را از دیگر راهکارها برشمرد و گفت: این مسئله به مادر کمک میکند افکار منفی، اضطرابها و احساس گناه را در خود مدیریت کند.
روان شناس و مشاور خانواده در خراسان جنوبی درمان دارویی را از مراحله بعدی عنوان کرد و افزود:در موارد متوسط تا شدید، پزشک ممکن است داروهای ضدافسردگی تجویز کند لذا بسیاری از این داروها با شیردهی سازگار هستند و نباید خودسرانه مصرف یا قطع شوند.
وی حمایت خانواده و همسر را هم حایز اهمیت دانست و ادامه داد: تقسیم مسئولیتهای مراقبت از نوزاد، درک احساسات مادر بدون قضاوت، ایجاد فضای امن برای صحبت کردن و حمایت عاطفی نقش کلیدی در بهبود دارد.
شهریاری یادآور شد:مادر برای مراقبت از خود باید خواب کافی (حتی خوابهای کوتاه اما منظم)، تغذیه سالم و منظم، فعالیت بدنی سبک مانند پیادهروی و زمانی هرچند کوتاه برای استراحت شخصی داشته باشند.
وی همچنین بر ارتباط با مادران دیگر به عنوان یک راه پیشگیری از افسردگی پس از زایمان تاکید کرد و گفت:شرکت در گروههای حمایتی یا صحبت با مادرانی که تجربه مشابه دارند، احساس تنهایی و ناتوانی را کاهش میدهد.
این مشاور خانواده در خراسان جنوبی گفت: کاهش فشارهای غیرضروری، کنار گذاشتن کمالگرایی، پذیرش اینکه «مادر خوب بودن به معنای بینقص بودن نیست» و پرهیز از مقایسه خود با دیگران از دیگر راهکارهای پیشگیری از افسردگی پس از زایمان است.
وی به علائم هشداردهنده اشاره کرد و افزود: در صورت وجود علایمی همچون افکار آسیب به خود یا نوزاد، ناامیدی شدید و مداوم و ناتوانی در انجام کارهای روزمره باید به مراجع تخصصی مراجعه شود.
شهریاری در خصوص نقش مراکز بهداشتی برای بهبود افسردگی پس از زایمان هم گفت:پیگیری وضعیت روان مادر در مراکز بهداشت پس از زایمان، آموزش و غربالگری افسردگی، نقش مهمی در پیشگیری و درمان دارد لذا افسردگی پس از زایمان نشانه ضعف نیست، بلکه یک بیماری قابل درمان است. درخواست کمک، نشانه آگاهی و مسئولیتپذیری مادر نسبت به خود و فرزندش است.
