به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، جلسه هفتگی درس اخلاق آیت‌الله جوادی آملی، امروز (چهارشنبه) با حضور اقشار مختلف مردم در مسجد اعظم قم برگزار شد.
آیت‌الله جوادی آملی در این جلسه با اشاره به برخی کلمات قصار امیرالمؤمنین علی علیه السلام در نهج‌البلاغه، به تبیین حقیقت توحید و آثار آن در زندگی فردی و اجتماعی پرداختند و بیان داشت: انسان موحد کسی است که آثار توحید در همه اعمال و شئون زندگی او ظهور داشته باشد.
وی در ابتدا با اشاره به ساختار نهج‌البلاغه اظهار داشت: کلمات نورانی امیرالمؤمنین(ع) در نهج‌البلاغه در قالب خطبه‌ها، نامه‌ها، توصیه‌ها و کلمات قصار آمده است؛ برخی از این کلمات قصار، در همان خطبه‌ها و نامه‌ها نیز وجود دارد، اما سید رضی(رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) در مواردی بخشی از یک خطبه یا نامه را که مشتمل بر کلمات فصیح و بلیغ حضرت بوده، جداگانه انتخاب و در بخش کلمات قصار نقل کرده‌اند.
آیت‌الله جوادی آملی افزود: برخی از این کلمات نورانی نیز در نامه‌ها و منابع دیگر آمده است و بعضی از مطالبی که در نهج‌البلاغه نقل نشده، در کتاب شریف «تمام نهج‌البلاغه» که بنیان‌گذار و گردآورنده اصلی آن زحمات فراوانی در این زمینه کشیده است، آمده است.
مرجع تقلید شیعیان بیان داشت: در حدیث داریم که «التوحید ثمن الجنة»؛ توحید بهای بهشت است. هیچ‌کس به بهشت نمی‌رود مگر اینکه موحد باشد؛ بهشت جای موحدان است و درجات بهشت نیز به اوصاف، عقاید و اخلاق انسان وابسته است.
وی تصریح کرد: موحد کسی نیست که تنها در مقام اعتقاد، خدا را واحد بداند؛ بلکه کسی است که آثار توحید در اعمال و رفتار او راه داشته باشد و جهان را منهای آفریدگار آن نبیند و همه شئون زندگی خود را در سایه «لا حول و لا قوة إلا بالله» مشاهده کند.
آیت‌الله جوادی آملی خاطرنشان کرد: در نظام امامت و امت، حیات امام بر مدار توحید است؛ اینکه در زیارت ها و دعاها در محضر ائمه علیهم السلام عرض ادب میکنیم و برای تک تک حالات و شئون آنها سلام عرض میکنیم، بیانگر این است که انسان موحد، همه آثار و شئون او توحیدی است.
علم را با عمل زنده نگه دارید؛ علمِ بی‌عمل، جهل است
مرجع تقلید شیعیان در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اهمیت عمل به علم، خطاب به حوزویان اظهار داشت: شما با علم مأنوس هستید، مطالعه، تحقیق، تألیف، تدریس و سخنرانی دارید؛ اگر پدری بخواهد سرمایه‌ای را به فرزند خود سفارش کند، می‌گوید این سرمایه را هدر نده. سفارش امیرالمؤمنین(ع) به همه، به‌ویژه حوزویان، این است که این سرمایه علمی را هدر ندهید.
وی با ا اشاره به فرمایش امیرالمؤمنین(ع) بیان داشتند: حضرت می فرماید: «لَا تَجْعَلُوا عِلْمَکُمْ جَهْلًا، وَ یَقِینَکُمْ شَکّاً؛ إِذَا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا، وَ إِذَا تَیَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا.» یعنی علم خود را جهل قرار ندهید. حضرت خودشان این جمله را تفسیر کرده‌اند که «إذا علمتم فاعملوا»؛ اگر در هر رشته‌ای آگاه شدید و حق برای شما روشن شد، به آن عمل کنید.
آیت‌الله جوادی آملی تأکید کرد: انسان باید با عمل، علم خود را زنده نگه دارد؛ زیرا عالم بی‌عمل، علم خود را جهل قرار داده است. دانستن اگر اثر نداشته باشد، مانند ندانستن است؛ انسان علم دارد، اما این علم برای او برکتی ندارد و آن را به جهل تبدیل کرده است.
علم و سخن انسان، نماینده شخصیت علمی است
مرجع تقلید شیعیان در ادامه با اشاره به آثار علم در زندگی انسان بیان داشتند: هر آنچه از انسان صادر می‌شود، نشانه علم و شخصیت اوست؛ کتابی که می‌نویسد، نامه‌ای که می‌نگارد، سخنی که می‌گوید و سخنرانی‌ای که انجام می‌دهد، نماینده علم اوست.
آیت‌الله جوادی آملی افزود: حوزه نیز چنین است؛ آنچه از حوزه شنیده، دیده، گفته و نوشته می‌شود، اعم از تعلیم، تصنیف و سخن، نماینده اعتقادات و معارف علمی حوزه است؛ بنابراین باید مراقب بود هر سخنی گفته و هر مطلبی نوشته نشود. انسان باید در سخن گفتن، قلم زدن و رفتار اجتماعی مراقب باشد؛ هر سخنی که انسان می‌گوید، پیامی از سوی اوست و باید پخته و سنجیده باشد.
نگاه توحیدی به روابط اجتماعی
آیت الله جوادی آملی افزود: ممکن است کسی نیاز علمی داشته باشد و برای حل یک مسئله علمی به شما مراجعه کند، یا گرفتار یک مشکل اجتماعی باشد و از شما کمک بخواهد. اگر امکان برطرف کردن نیاز او را دارید، رد نکنید و اگر امکان کمک ندارید، با «رد حسن» و احترام، او را راهنمایی کنید و بگویید شخص دیگری می‌تواند مشکل شما را حل کند.
وی با بیان اینکه، نگاه توحیدی جامعه را زنده می کند، تأکید کردند: این نگاه توحیدی به روابط اجتماعی، جامعه را متمدن می‌کند؛ انسان باید بداند نیازمندی که به او مراجعه کرده، می‌تواند فرستاده خدا باشد و باید با احترام با او رفتار کند. حضرت در تعبیر نورانی می فرماید «المسکین رسول‌الله»، نیازمند، فرستاده خداست؛ او به سراغ شما آمده است تا نیازش را برطرف کنید.
روزی انسان نزد خدا محفوظ است
مرجع تقلید شیعیان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مسئله رزق بیان داشت: خداوند هیچ بنده‌ای را بدون روزی خلق نکرده است؛ بخشی از روزی انسان در اختیار اوست و بخشی نزد خداوند است و آنچه نزد خداست، محکم‌تر و یقینی‌تر از چیزی است که در اختیار انسان قرار دارد.
وبی با اشاره به مضمون آیه شریفه «مَا عِندَکُمْ یَنفَدُ وَمَا عِندَ اللَّهِ بَاقٍ» اظهار داشت: انسان نباید ناامید باشد؛ آن مقدار از روزی که نزد خداست محفوظ است و ذات اقدس الهی آن را قطع نمی‌کند، باید یک کمی صبر کرد، این نیز جلوه‌ای از زندگی موحدانه است.
ستم‌پذیر نباشید
آیت‌الله جوادی آملی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت عزت و ایستادگی در برابر ظلم، اظهار داشت: امیرالمؤمنین علی(ع) می‌فرماید: «لَا یَمْنَعُ الضَّیْمَ الذَّلِیلُ»؛ ستم را جز ملت فرومایه کسی تحمل نمی‌کند، عزیز و سربلند باشید و ستم‌پذیر نباشید.
مرجع تقلید شیعیان ادامه داد: در بیان نورانی دیگری آمده است: «رُدُّوا الْحَجَرَ مِنْ حَیْثُ جَاءَ»؛ به کسی سنگ نزنید، زیرا ظلم ابتدایی جایز نیست؛ اما اگر کسی به شما سنگ زد، فوراً آن را برگردانید.
وی با تأکید بر ضرورت حفظ عزت جامعه بیان داشت: مردانه زندگی کنید؛ مردانه زندگی کردن یعنی هنرمندانه و شجاعانه زندگی کردن. این همان عزت روزانه امیرالمؤمنین(ع) است؛ حضرت تنها اهل سخنان و ناله‌های شبانه نبود، بلکه عزت و سربلندی را نیز در زندگی اجتماعی دنبال می‌کرد.
مرجع تقلید شیعیان با اشاره به شرایط امروز جامعه افزود: امروز این مقاومت و ایستادگی به صورت پرچم در دست خواهران، مادران، فرزندان و برادران ما درآمده است و از سوی دیگر، رزمندگان نیز در میدان حضور دارند و دست به ماشه گذاشته‌اند. اینها شکوه، عظمت و وحدت یک ملت است.
آیت‌الله جوادی آملی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به تفاوت کاربرد واژه‌های «زنان»، «مردان» و «مردم» در قرآن کریم اظهار داشتند: در قرآن سه عنوان داریم؛ یک وقت از خصوص بانوان سخن گفته می‌شود که تعبیر «نساء» و الفاظ مربوط به زنان به کار می‌رود؛ یک وقت از مردان سخن گفته می‌شود که تعبیر «رجال» مطرح است و یک وقت از جامعه و هر دو گروه سخن گفته می‌شود که تعبیر «ناس» به معنای مردم و تعابیر عمومی به کار می‌رود.
وی با اشاره به نمونه حضرت مریم(سلام‌الله‌علیها) گفت: قرآن کریم در معرفی حضرت مریم(سلام‌الله‌علیها) می‌فرماید: «ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِینَ آمَنُوا مَرْیَمَ»؛ خداوند مریم را برای مؤمنان نمونه قرار داد، نه اینکه او را صرفاً به عنوان نمونه زنان معرفی کند. بنابراین حضرت مریم(سلام‌الله‌علیها) نمونه مردم خوب و مؤمن و الگوی جامعه ایمانی است، الان نیز نمونه مردم خوب، همین خواهران و زنان ما هستند که پرچم دستشان است.
آیت الله جوادی آملی در پایان با دعا برای گذشتگان، شهدا و حاضران اظهار داشت: از ذات اقدس الهی مسئلت میکنیم گذشتگان و شهدای ما را با اولیای الهی محشور فرماید و به فرد فرد شما عزت، جلال و شکوه عطا کند و دنیا و آخرت شما را تأمین فرماید.
انتهای پیام/
