دکتر «پرویز فارسیجانی» تهیه کننده سینما و تلویزیون و استاد دانشگاه در گفتگو با خبرنگار سینماپرس با تشریح نگاه رهبران انقلاب اسلامی نسبت به مسئله فرهنگ، اظهار داشت: فرهنگ، همانگونه که امام شهید ما بارها و بارها فرمودند، مانند هواست. همانطور که انسان در دنیای امروز برای تنفس به هوا احتیاج دارد، این ضرورت وجود دارد که هوای پاک، سالم و درست، زمینه سلامت روحی و روانی و همچنین سلامت جسمی انسان و جامعه را فراهم کند. درباره حضرت آقا نیز این تعبیر و تشبیه فرهنگ به هوا، نشاندهنده اهمیت این موضوع است؛ چرا که نه فقط انسان، بلکه عالم هستی بدون هوا نمیتواند به حیات خود ادامه دهد و هیچ جامعهای نیز بدون فرهنگ نمیتواند حیات طیبه داشته باشد.
وی افزود: ما فرهنگ را زیرساخت انقلاب اسلامی میدانیم و افتخارمان این است که بزرگان و رهبران انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی، کسانی بودند که فرهنگ را یک اساس و ضرورت میدانستند. با همین تفکر و بینش، بزرگانی همچون امام رحمتاللهعلیه، رهبر شهید، شهید مطهری، شهید بهشتی و بسیاری دیگر از بزرگان، همگی اهل فرهنگ و دارای دغدغههای فرهنگی بودند. اساس این انقلاب نیز بر همین مبنا شکل گرفته است.
فارسیجانی با تحلیل نگاه رهبر شهید و امام مجتبی خامنه ای فرهنگ را زیرساخت جنگ سخت عنوان کرد و تصریح نمود: وقتی میبینیم دشمن هجمهای علیه انقلاب ما را جدی میگیرد و پس از ناامیدی از جنگ تحمیلی هشتساله، سراغ تهاجم فرهنگی، شبیخون فرهنگی و به تعبیر امروز جنگ نرم و جنگ شناختی میرود که اساس آن فرهنگ است، اگر ما فرهنگ را بر اساس دیدگاه امام شهید و امام حاضرمان، آقا مجتبی عزیز، جدی بگیریم، میدانیم که حتی زیرساخت جنگ سخت ما نیز فرهنگ است.
نویسنده کتاب «منشور سینما» در خصوص نقش فرهنگ در پیروزیهای نظامی با اشاره به پیام اخیر امام خامنهای مبنی بر «توجه فراراهبردی به مسئله فرهنگ» بیان کرد: اینکه در دو پیامی که رهبر عزیز ما، آقا مجتبی، به بسیج و همچنین در حکم فرمانده بسیج و سپاه و دیگر مسئولان مطرح کردند، یکی از ضروریترین مطالبات ایشان توجه به فرهنگ و اهتمام به فرهنگ و زیرساختهای فرهنگی در جامعه ماست، قابل تأمل است. آن هم درباره دو مجموعهای که نظامی هستند؛ یعنی هم سپاه و هم بسیج. مطالبه فرهنگ از این دو نهاد نظامی نشان میدهد که زیرساخت جنگ نظامی و سخت ما نیز فرهنگ و جنگ نرم است.
او ادامه داد: اگر در این موضوع موفق شویم، جنگ سخت نیز به نتیجه میرسد. من مطمئنم پیروزیهایی که ما چه در جنگ تحمیلی هشتساله و چه در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان تا به امروز داشتهایم، مرهون همان فرهنگی است که مدیران و فرماندهان فرهنگی و در واقع فرماندهان ما، چه آنهایی که خدا رحمتشان کند و به شهادت رسیدهاند و چه کسانی که امروز در سنگر مسئولیت هستند، از آن برخوردار بودهاند. همین فرهنگ است که این افراد را در مقابل دشمن مقاوم و در پیمودن راه اسلام و آرمانهای انقلاب محکم کرده است.
وی تاکید کرد: دشمن، طبیعتاً به نظر من، اصلیترین جایی را که هدف گرفته و همچنان هدف میگیرد، فرهنگ است. بهخصوص اینکه از سالهای گذشته و بهتدریج، این روند در دولتهایی آغاز شد که فرهنگ چندان دغدغه آنها نبود و معتقد بودند اقتصاد زیربنای همه چیز است.
فارسیجانی با اشاره نقش فرهنگ در تحقق امت مبعوث شده در جریان جنگ تحمیلی رمضان، تصریح نمود: امروز میبینیم اگر فرهنگ نبود، مردم ما مبعوث نمیشدند که در میدان حاضر شوند؛ بدون هیچ چشمداشتی و با وجود همه گرفتاریهای اقتصادی، مسائل معیشتی و نظامی و سختیهایی که در از دست دادن عزیزانشان و شهدایی که تقدیم کردند، متحمل شدند. شما میبینید آن چیزی که مردم را مبعوث کرد، فرهنگ بود.
دبیر اسبق شورای معارف سیما با بیان این مطلب که من احساس میکنم ما دو، سه مفقوده داریم که باید تکلیف آنها توسط نهادهای قانونگذار و تصمیمگیر کشور روشن شود؛ اظهار داشت: یکی از این موارد، بحث اصول سیاست فرهنگی کشور است که متأسفانه مفقود است. ما در اوایل دهه ۶۰ و ۷۰، اصول سیاست فرهنگی را در شورای عالی انقلاب فرهنگی داشتیم که مربوط به همان مقطع بود و پس از آن نیز متأسفانه اصول سیاست فرهنگی کشور به فراموشی سپرده شد و پیگیری لازم درباره آن صورت نگرفت.
وی متذکر شد: مشکل امروز ما این است که اصول و راهبردهای فرهنگی مصوب و مشخصی در کشور نداریم. این اصول و راهبردها به عنوان قدم اول جای خالیشان احساس میشود و به نظر من، میتواند تکلیف تکتک نهادها و دستگاههای مرتبط را مشخص کند.
او ادامه داد: موضوع دوم، برنامهریزی فرهنگی است که آن هم متأسفانه وجود ندارد. عدم وجود برنامهریزی فرهنگی یکی از ضروریترین خلأهایی است که باید برطرف شود. همانطور که در حوزه اقتصاد و نظامی و دفاعی برنامهریزی داریم، در حوزه فرهنگی نیز باید برنامهریزی داشته باشیم.
فارسیجانی با انتقاد از کمتوجهی حکمرانان و نهادهای تصمیمگیرنده جمهوری اسلامی نسبت به مسئله فرهنگ، بیان کرد: واقعاً من متأسفم که نهادهای قانونگذاری مانند مجلس شورای اسلامی، شورای عالی انقلاب فرهنگی و حتی دولت، در این زمینه اقدام جدی و منسجمی نداشتهاند. ما در حوزههای مختلف، حتی در موضوعی مانند سینمای مطلوب انقلاب اسلامی، هنوز سند مشخصی نداریم.
وی متذکر شد: در رابطه با مسائل مهم و کلیدی نیز هنوز فرصت ارزیابی و بررسی آسیبها را در حوزه فرهنگ به شکل جدی انجام ندادهایم. اگر امروز کسی از ما بپرسد آسیبهای فرهنگی این کشور چیست، چه راهکارهایی برای آنها تصویب شده و این راهکارها چگونه در حال اجرا و نظارت هستند، آیا واقعاً حرفی برای گفتن داریم؟ نداریم.
این مدیر فرهنگی با اشاره به تأکید امام مجتبی خامنهای بر اهمیت فرهنگ در کنار مسائل نظامی در شرایط جنگی، اظهار داشت: تأکید رهبر معظم انقلاب، چه در احکامی که صادر کردند و چه در همان تأکید اولیهای که در پیام آغازین خود داشتند، این بود که فرهنگ باید به عنوان یکی از اصلیترین مطالبات، جدی گرفته شود؛ همانگونه که مسائل نظامی جدی گرفته میشود.
او ادامه داد: در حالی که من در جلسات مختلف، چه در دانشگاه و چه در نهادها و جاهای دیگر، میبینم که همه میگویند اولویت ما مسائل امنیتی، سیاسی و نظامی است. یعنی بحث فرهنگ اصلاً برایشان اهمیت ندارد. این بسیار تأسفبار و برخلاف نظر رهبر معظم انقلاب است.
فارسیجانی با انتقاد از ناکافی بودن بودجه فرهنگی کشور تصریح نمود: از این جهت، شما حتی بودجه سالانه کشور را ببینید. سهم بودجه فرهنگ نهتنها رشد نکرده، بلکه در شرایطی که ما در اوج جنگ شناختی و جنگ نرم قرار داریم و دشمن بیش از جنگ سخت، ما را از طریق جنگ نرم مورد تهاجم قرار داده و متأسفانه در این زمینه موفقیتهایی هم داشته است، کمترین بودجه را برای فرهنگ گذاشتهایم.
وی افزود: این نشان میدهد مسئولان و نهادهای ما، بحث فرهنگ را آنگونه که رهبر معظم انقلاب خواستهاند، متأسفانه جدی نگرفتهاند یا هنوز باور نکردهاند که فرهنگ فقط کتاب و سینما و این موارد نیست. فرهنگ، مجموعه کاملی از باورها و افکار عمومی جامعه است.
دکتر «پرویز فارسیجانی» در پایان این گفت و گو خاطرنشان ساخت: اگر نتوانیم این موضوع را به درستی سامان دهیم، همانطور که امروز میبینید، در موضوعاتی مانند حیا، عفت و حجاب با مشکلاتی مواجه خواهیم شد. وقتی برخی از مسئولان ارشد ما میگویند که فعلاً این موضوع اولویت ندارد، معنایش این است که فرهنگ برای ما مهم نیست. برای ما چه چیزی مهم است! نان شب!
