«حسن وارسته» کارگردان و فیلمنامه نویس توانمند مجموعههای درخشان و موفق تلویزیونی در گفت و گو با خبرنگار سینماپرس با اشاره به تمرکز ویژه بر ایجاد نوعی از جو رسانهای مبنی بر ریزش مخاطب در تلویزیون اظهار داشت: بدترین شرایطی هم که برای تلویزیون تصور شود، همچنان از نظر تعداد مخاطب وضعیت بهتری نسبت به پلتفرمها دارد. به بیان دیگر، حتی پربینندهترین سریالهای پلتفرمی هنوز در برابر کمیت بینندگان تلویزیون عدد قابل توجهی به حساب نمیآیند.
وی یادآور شد: سرمایه اصلی تلویزیون همان مردم هستند. درست است که از «ریزش مخاطب» صحبت میشود، اما وقتی متولی امور فرهنگی هستید، باید با درایت عمل کنید. درست مانند یک تاجر که تلاش میکند مشتری خود را همیشه حفظ کند؛ گاه با بستههای تشویقی، گاه با رنگ و لعاب بیشتر.
نویسنده مجموعه های تلویزیونی«پایتخت» و «بچه مهندس» با بیان این مطلب که در دهه اخیر، با غالب شدن فضای مجازی، نه تنها تلویزیون جمهوری اسلامی بلکه تلویزیون در سراسر دنیا با ریزش مخاطب روبهرو شده است؛ تصریح نمود: این نتیجه جنگ رسانهای در فضای مجازی است که مردم را به سمت این فضاها سوق داده است. به طور طبیعی، سینما نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. علاوه بر این، با ورود پدیدههایی نظیر هوش مصنوعی، ما شاهد تغییرات بزرگی هستیم.
وی افزود: هوش مصنوعی اکنون در پروژههای مختلف تولید آثار هنری فعال است و در بسیاری از موارد جایگزین نیروی انسانی میشود. همین امر ممکن است در آینده باعث حذف بخش زیادی از مشاغل هنری شود. بنابراین وظیفه هر مدیر در هر نقطه از جهان این است که برای این روزها تدبیر و برنامهریزی داشته باشد؛ چرا که با ظهور پدیدههای نوین رسانهای، مدیریت هوشمندانه بیش از پیش ضرورت پیدا میکند.
وارسته در مورد الزامات جذب مخاطب تویزیون اظهار داشت: اکنون تلویزیون با دو بخش سختافزاری و نرمافزاری مواجه است؛ بخشی از آن به تولید محتوا بازمیگردد و بخشی دیگر به رقابت با پلتفرمها. در این رقابت، خطوط قرمز نقش پررنگی دارند. در پلتفرمها خطوط قرمز بسیار محدودتر یا باریکتر هستند، در حالی که تلویزیون ناگزیر است ملاحظات بیشتری داشته باشد. این در حالی است که ذائقه مردم تغییر کرده و با یک گوشی همراه میتوانند به اقصی نقاط دنیا سفر کنند و اغلب پلتفرمهای بینالمللی را ببینند.
وی افزود: در اینجا پرسشی مطرح میشود: آیا مخاطب ما به سمت تغییر ذائقه حرکت کرده و جلوتر از ما قرار دارد، یا آنکه همچنان نوستالژیمحور است و با تکرار فرمولهای موفق دو دهه گذشته میتوان او را همراه نگه داشت؟ به باور من، پاسخ در انتخاب یک مسیر بینابین است. جامعه به هر حال در حال پوستاندازی است؛ نسل جوان امروز دیگر صرفاً به تلویزیون داخلی محدود نیست و بخش مهمی از خوراک رسانهای خود را از خارج دریافت میکند.
وی تاکید کرد: از سوی دیگر، تجربه نشان داده است که بازآفرینی فرمولهای نوستالژیک هنوز هم میتواند مخاطب جذب کند. بنابراین، مدیر هوشمند کسی است که بتواند هر دو نسل را پای یک سفره بنشاند. من شخصاً هنگام نوشتن فیلمنامه نه تنها به مخاطب تهرانی، بلکه به مخاطب یاسوجی یا هر نقطه دیگر کشور نیز فکر میکنم. تلویزیون نباید خود را محدود به معدود مخاطبان خاص بداند؛ این یک خطای استراتژیک است. در سریال بچه مهندس نیز کوشیدهام از علایق و دغدغههای نوجوانان بهره بگیرم و این بخش از جامعه را جدی بگیرم. به اعتقاد من، موفقیت رسانه در گرو آن است که بتواند هم نسل پیشین را حفظ کند و هم با نسل جدید ارتباط برقرار سازد.
حسن وارسته در پایان این گفت و گو خاطرنشان کرد: علاوه بر تغییر ذائقه مخاطب، ورود فناوریهای نوینی مانند هوش مصنوعی نیز تحولات اساسی در حوزه رسانه ایجاد کرده است. هوش مصنوعی اکنون در پروژههای مختلف تولید محتوا به کار گرفته میشود و بسیاری از جایگاههای نیروی انسانی در عرصه هنر را جایگزین میکند. این پدیده میتواند بسیاری از مشاغل هنری را تحت تأثیر قرار دهد و چالشهای جدی برای مدیریت و سیاستگذاری در حوزه فرهنگ و رسانه ایجاد کند. از این رو، ضروری است که هر مدیر فرهنگی در ایران و جهان برای مواجهه با این تغییرات، تدبیر و برنامهریزی دقیق داشته باشد.
