خبرگزاری مهر، گروه استانها: توجه به قرآن و بهرهگیری از آموزههای الهی در مدیریت جامعه، همواره یکی از شاخصههای اصلی نظام جمهوری اسلامی ایران بوده است. در طول سالهای پس از پیروزی انقلاب، مسئولان و مدیران کشور همواره بر لزوم همسویی سیاستها با موازین شرعی و قرآنی تأکید داشتهاند. در استان گلستان نیز به عنوان یکی از استانهای دارای تنوع فرهنگی و قومیتی، نیاز به ایجاد همبستگی اجتماعی و تقویت اعتماد عمومی بیش از پیش احساس میشود. تجربههای گذشته در دستگاه قضایی نشان داده است که هرجا فرهنگ قرآنی در خانوادهها و بدنه جامعه نهادینه شده، آمار نزاعها، پروندههای حقوقی و آسیبهای اجتماعی به طرز چشمگیری کاهش یافته است. اکنون، با مطرح شدن پویش ملی «زندگی با آیهها»، این رویکرد تاریخی و هویتی در قالبی نوین و کاربردی بازتعریف میشود تا مدیران و شهروندان با عمل به آیات الهی، گامی مؤثر در جهت اصلاح رفتار اجتماعی و ارتقای عدالت بردارند.
حیدر آسیابی، رئیس کل دادگستری گلستان، در گفتگو با خبرنگار مهر، در تشریح ابعاد این پویش و دیدگاههای مدیریت قرآنی به پرسشهای زیر پاسخ داد:
زندگی با آیهها چگونه میتواند در کاهش آسیبهای اجتماعی و تقویت سرمایه اجتماعی استان نقشآفرین باشد؟
پویش «زندگی با آیهها» اگر بهدرستی در جامعه نهادینه شود، میتواند نقش مؤثری در پیشگیری از آسیبهای اجتماعی ایفا کند. بسیاری از جرایم و آسیبها ریشه در ضعف اخلاق اجتماعی، کاهش مسئولیتپذیری و فاصله گرفتن از ارزشهای الهی دارد.
وقتی آیات قرآن از سطح تلاوت به سطح عمل در زندگی روزمره برسد، مفاهیمی مانند عدالت، امانتداری، صبر، گذشت و رعایت حقوق دیگران در رفتار اجتماعی تقویت میشود. در دستگاه قضایی نیز ما بهخوبی مشاهده میکنیم که هرجا فرهنگ قرآنی در خانواده و جامعه پررنگتر بود، میزان نزاع، پروندههای حقوقی و آسیبهای اجتماعی کاهش یافته است.
«زندگی با آیهها» در حقیقت یک برنامه فرهنگی پیشگیرانه است که میتواند با تقویت وجدان دینی، سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی و همبستگی اجتماعی را افزایش دهد و در نهایت به کاهش ورودی پروندهها و ارتقای امنیت روانی جامعه کمک کند.
اگر بخواهید یک آیه را به عنوان نقشه راه مدیریت استان معرفی کنید، کدام آیه را انتخاب میکنید و چرا؟
یکی از آیاتی که میتواند نقشه راه مدیریت در نظام اسلامی باشد، آیه شریفه: «إِنَّ اللّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسَانِ» (نحل/۹۰) است.
این آیه سه اصل بنیادین مدیریت را ترسیم میکند: عدالت، احسان و مسئولیتپذیری. در حوزه قضایی، عدالت ستون اصلی تصمیمگیریهاست و بدون آن، اعتماد عمومی شکل نمیگیرد. در کنار عدالت، احسان و نگاه انسانی به مردم نیز اهمیت دارد، یعنی علاوه بر اجرای قانون، کرامت مردم حفظ و رویکرد اصلاحی و پیشگیرانه تقویت شود.
اگر مدیران استانی این آیه را سرلوحه کار خود قرار دهند، هم در تصمیمگیریها انصاف رعایت میشود، هم خدمترسانی به مردم با رویکرد جهادی و مردمی تقویت خواهد شد و هم نظام مدیریتی از آسیبهایی مانند تبعیض، بیاعتمادی و نارضایتی اجتماعی مصون میماند.
در تصمیمهای مدیریتی خود چقدر از آموزههای قرآنی الهام میگیرید؟
در نظام مدیریتی جمهوری اسلامی، الهام از آموزههای قرآنی یک انتخاب سلیقهای نیست، بلکه یک ضرورت راهبردی است. در دستگاه قضایی، اصولی مانند حقمداری، عدالت، قاطعیت در برابر ظلم، رأفت اسلامی و حفظ کرامت انسانی، همگی ریشه در تعالیم قرآن کریم دارند.
در تصمیمهای مدیریتی تلاش میکنی از مفاهیمی مانند «عدالت»، «تقوا در قضاوت»، «مشورت»، «امانتداری» و «پاسخگویی» که در قرآن بر آن تأکید قرار گرفته، بهره بگیریم. بهویژه در سیاستهای تحولی قوه قضاییه، رویکرد پیشگیری از جرم، صلح و سازش، و اصلاح مجرمین، کاملاً همسو با آموزههای قرآنی است.
به اعتقاد بنده، هرچه مدیران، بیشتر با قرآن مأنوس باشند و آیات الهی را در عرصه عمل پیاده کنند، تصمیمها دقیقتر، عادلانهتر و اثرگذارتر خواهد بود و این امر در نهایت به افزایش رضایت مردم و ارتقای اعتماد به دستگاه قضایی منجر میشود.
با توجه به تأکیدات مقامات قضایی و فرهنگی بر اهمیت عمل به قرآن، میتوان نتیجه گرفت که ترویج پویش «زندگی با آیهها» تنها یک شعار نیست، بلکه یک ضرورت اجتنابناپذیر برای سلامت جامعه است. اگر مدیران استانی، به ویژه در دستگاه قضایی، آیه شریفه «إِنَّ اللّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسَانِ» را به عنوان نقشه راه خود انتخاب کنند و اصول عدالت، احسان و مسئولیتپذیری را در تصمیمگیریهای خود لحاظ کنند، قطعاً شاهد کاهش فاصله میان مردم و حاکمیت و افزایش رضایت عمومی خواهیم بود. در نهایت، انس مدیران با قرآن و پیادهسازی مفاهیمی همچون امانتداری، مشورت و رأفت اسلامی، ضامن تحول در نظام مدیریتی و کلید اصلی حل معضلات اجتماعی و افزایش امنیت روانی در استان خواهد بود.
