به گزارش خبرگزاری مهر، اثر تحقیقی «گفتگوی شیعه و کاتولیک» را که میتوان آن را تجربه زیستی «رئیس گروه مسیحیت کاتولیک و یهودیت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی» در حوزه تعاملات بینالادیانی دوره معاصر دانست، دارای ویژگیهای منحصر به فردی در حوزه گفتگوهای کاربردی (Practical Dialogue) است.
نگارنده این اثر با دارا بودن قریب به سه دهه تجربه میدانی در گفتگوهای اسلام و مسیحیت کاتولیک و مدیریت گروهی موسوم به مسیحیت کاتولیک و یهودیت مرکز گفتگوی ادیان و فرهنگهای سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و نیز حضور فعال در مجامع بینالمللی و کنفرانسهای مرتبط با بزرگترین مذهب در آیین مسیحیت، توانسته اثری ارزشمند با رویکرد علمی و دانشگاهی را بیافریند که فراتر از یک پژوهش کتابخانهای و اثر تحلیلی بر پایه منابع است.
گفتگوهایی که اندیشمندان مسلمان و مسیحی پیرامون موضوعات متنوعی از جمله «بررسی پدیده تجدد از دیدگاه اندیشمندان مسلمان و مسیحی کاتولیک»، «اسلام و مسیحیت در مواجهه با کثرت گرایی دینی»، «جوانان؛ هویت و تعلیم وتربیت دینی»، «ارکان صلح؛ حقیقت، عدالت، عشق و آزادی»، «اخلاق زیستی از دیدگاه اسلام و مسیحیت کاتولیک»، «نقش دین در جامعه»، «همکاری مسلمانان و مسیحیان برای اعتلای عدالت در دنیای معاصر»، «خشونت و افراط گرایی به نام دین»، «اسلام و مسیحیت در خدمت انسانیت» و «آموزش جوانان در اسلام و مسیحیت» به تبادل نظر پرداختهاند از جمله محورهای پرداخته شده در این کتاب به شمار میآید.
گفتگوهای کاربردی در حوزه ادیان از مهمترین رشتههای علمی در فلسفه دین است که در فرهنگ غربی دارای تجارب گستردهای است و آثار متعددی در این راستا توسط اندیشمندان غربی به رشته تحریر در آمده است که کتاب حاضر یکی از همین نمونههای کاربردی است که توانسته با بهرهمندی از آموزههای شیعی آغازگر خلاءهای موجود در این رشته باشد.
این پژوهش با طرح این سؤال که گفتگوهای انجام پذیرفته بین «مرکز گفتگوی ادیان و فرهنگها» و «وزارت گفتگوی ادیان» چگونه تحلیل میشود، با واکاوی محتوای گفتگوهای انجام شده در سالهای اخیر، چهار رهیافت «گفتگوی معرفت شناختی»، «گفتگوی اخلاقی و معنوی»، «گفتگو بر پایه اشاعه صلح، عدالت و همزیستی مسالمتآمیز» و «گفتگو بر پایه مسئولیت مشترک» را کشف و برساخته است.
ضرورت گفتگو و ایجاد شناخت متقابل، ایجاد فهم مشترک و ضرورت دانشدینی به عنوان مضامین اصلی رهیافت گفتگوی معرفتشناختی، رعایت اصول انسانی و مدارا، توجه به مشترکات و ترویج ارزشهای اخلاقی به عنوان مضامین اصلی رهیافت گفتگوی اخلاقی و معنوی؛ تحقق صلح و عدالت، اشاعه همزیستی مسالمتآمیز و مقابله با خشونت و افراط گرایی دینی به عنوان مضامین اصلی رهیافت گفتگو بر پایه اشاعه صلح، عدالت و همزیستی مسالمتآمیز و توجه دادن به مسئولیت اجتماعی مؤمنین، توجه دادن به ظرفیتهای دین و اتخاذ مواضع مشترک به عنوان مضامین اصلی رهیافت گفتگو بر پایه مسئولیت مشترک به دست آمده است.
رستمآبادی در بخشی از این کتاب با توجه دادن به ظرفیتِ مشترکات ادیان در دستیابی به همکاری پیروان مذاهب توحیدی با یکدیگر آورده است: به اشتراک گذاشتن ارزشهای دینی و فرهنگی در گفتگو در واقع همان رجوع به «کَلِمَه سَواءٍ» ذکر شده در آیه ۶۴ سوره آل عمران است که میتواند بهعنوان اصلی ترین محور و نقشه راه گفتگوی ادیان در نظر گرفته شود. این مقوله نه تنها موجب شده است که فضایی مناسب بر جلسات گفتگو حاکم شود، بلکه زمینهای برای گفتگو بر پایه همدلی و همکاری مشترک را فراهم آورده است.
مؤلف در جمعبندی نتایج این پژوهش تاکید دارد گفتگوهای دینی انجام صورت پذیرفته بین «مرکز گفتگوی ادیان و فرهنگها» و «وزارت گفتگوی ادیان» گفتگویی زنده، پویا و سازنده است که به دور از تعصب و قطعیتهای تکبعدی، تلاش میکند تا به تفاهمی عمیقتر و همکاری عملیتر میان اسلام و مسیحیت برسد که مضامین به دست آمده از تحلیل این گفتگوها خودبیانگر فهم و درک متقابل ایجاد شده بین اندیشمندان دینی شرکتکننده در گفتگوها از ایران و واتیکان است، که طی سالهای گفتگو ایجاد شده است.
شرکتکنندگان در گفتگو همزمان با توسعه شناخت و فهم مشترک از یکدیگر، در مسیر همفکری و همکاری برای اشاعه صلح، عدالت و همزیستی مسالمتآمیز و پیشگیری از رفتارهای رادیکال و خشونت آمیز و همچنین، مسئولیت مشترک در قبال مسائل مختلف اجتماع حرکت نمودهاند.
تأکید بر موضوعات اخلاقی، حقوق انسانی، آموزش و مقابله با خشونت، پاسخگویی به نیازهای دنیای امروز و تعهد به صلح و عدالت از ویژگیهای برجسته این دیالوگهاست که میتواند الگویی ارزشمند برای گفتگوهای بیندینی دیگر نیز باشد.
