اقتصاد آنلاین، آرمان هنرکار؛ تا چند سال گذشته عمده شرکتها برای تامین منابع مالی خودشان به دنبال بانکها میرفتند، اما اکنون شرایط تغییر کرده است. تغییر شرایط نه به معنای ثروتمند شدن شرکتها بلکه به معنای ناتوانی و بروکراسی سردرگرم کننده بانکها برای اعطای تسهیلات که حتی اگر بتوانید از این شش خان بگذرید نهایتا خان هفتم یا همان ضمانتهای متعدد دامنگیرتان میشود. پرسش بسیار مهم این است که راهکار جایگزین چیست؟ حتما در یکی از مسیرهای جایگزین، ذهن صنایع بزرگ به سمت تامین مالی از طریق انتشار اوراق میرود، اما واقعیتی که در بازار سرمایه وجود دارد این است که در این سمت نیز بروکراسیها کمر شکن هستند و شاید چندین سال یک تامین مالی طولانی شود و در نهایت مبلغ دریافتی با احتساب تورم بسیار ناچیزتر از منابع مورد نیاز شرکتها باشد.
ای کاش کرادفاندینگ را میشناختم…
یک شرکت فعال در حوزه ساختمان سازی در کیش که حدود یکسال است در گیرو دار انتشار اوراق است به حدی نیازمند به منابع مالی بوده که مبلغی معادل ۵۰ میلیارد تومان از طریق ناصحیحی و با نرخ بهره بالا دریافت کرده است. طبق گفتوگوی خبرنگار اقتصاد آنلاین با منبعی معتبر، شرکت مورد نظر روحش هم از وجود روش تامین مالی جمعی خبر نداشته و به تازگی که با این مدل از تامین مالی آشنا شده است میگوید «ای کاش همان موقع به سراغ سکوهای کرادفاندینگ میرفتم و انقدر دردسر نمیکشیدم.»
چرا تامین مالی جمعی؟
تامین مالی جمعی روشی است که هم اکنون میتوان طرحهای توسعهای شرکتها در سکوهای مورد تایید فرابورس در معرض سرمایهگذاری قرار گیرد و تا ۵۰ میلیارد تومان تامین مالی کنند. ضمن اینکه مهمترین ارجحیت این شیوه تامین مالی بر سایر شیوهها زمان سریع دریافت مبلغ مورد نظر است. همچنین در این شیوه تامین مالی سرمایهپذیر که طرح خود را ارائه داده ملزم به تضمین سود سرمایهگذار نیست و در صورتی که سود مورد نظر محقق نشود، سرمایهپذیر نیز نیازی نیست که آن را پرداخت کند و سرمایهگذاری صرفا بر مبنای پیشبینی سود و تضمین اصل سرمایه صورت میگیرد.
گفتوگو با خالق اثر
برای اینکه با اصل هرچیزی آشنا شویم باید به سراغ خالق آن برویم در همین راستا خبرنگار اقتصاد آنلاین با عارف علیقلیپور، مدیر نهادهای مالی و دبیر کارگروه ارزیابی تامین مالی سابق فرابورس که یکی ازبنیانگذاران کرادفاندینگ در ایران و همچنین اجرا کننده آن بوده است، در این باره گفتوگو کرد. وی که در حال حاضر معاون تامین مالی تامین سرمایه نوین است در این پرسش و پاسخ به آینده این بازار ابراز امید امیدواری و این شیوه تامین مالی را تنها راهکار تامین منابع با سرعت بسیار زیاد اعلام کرد.
به عنوان یکی از بنیانگذاران اصلی تامین مالی جمعی در ایران، نگاهتان به فضای فعلی این صنعت چیست؟
کرادفاندینگ، صنعتی نیســت که ســاخته بازار سرمایه باشد و قدمت این صنعت از زمان ایرانیان باستان بوده و بعدها هم با مدلی مانند گلریزان ادامه پیدا کرده و حتی همین لحظه هم بسیاری از کسب و کارها با پول و ســرمایه افرادی مدیریت میشــود که از همان ابتدا، گرد هم آمدهاند، اما تکنولوژی خواســته چنین مکانیسم با شیب بیشتر در جامعه شکل گیرد. همچنین بســتر مهم کرادفاندینگ نقش آفرینی افراد در تحوالت کسب وکارهاست؛ لذا به اینده این بازار بســیار خوشــبین هستم و معتقدم بدلیل رشد بالای تکنولوژی و تغییرات نســلی کشور این بازار بســیار سهم قابل توجهی در تأمین مالی خواهد داشت.
میتوان قوانین کرادفاندینگ را دور زد؟
اگر خود را جای یک شرکت بگذارید که میخواهد از این طریق تأمین مالی کند این را متوجه میشوید که باید چک، سفته و یا ضمانت بانکی بگذارید و اگر صورتهای جعلی نیز ارائه کنید جریمه سنگینی میشوید؛ همه اینها به علاوه حجم زیادی از تعهدها باعث میشــود که کمتر کسی به تخلف و دور زدن چنین مواردی فکر کند. تقریبا این موضوع منتفی اســت و تجربه چندین ســاله نشان داده اگر هم کســی نتوانسته تعهدات خود را ایفا کند به دلیل جعلی بودن فعالیت نبوده، بلکه بخاطر شرایط کسب وکاری دچار چالش شده و در ایفای تعهدات با مشکلاتی همراه شدهاند.
با توجه به بحرانهای موجود در حوزه تامین مالی، نقش آفرینی کرادفاندینگ چگونه خواهد بود؟
یکی از بزرگترین مزیتهای تامین مالی جمعی سرعت دریافت پول توسط سرمایهپذیر است که در تناسب با سایر شیوههای تامین مالی و به ویژه تامین مالی از بازار سرمایه یک استثاست و چنین سرعتی در تامین مالی در سایر روشها موجود نیست. همچنین در سایر روشهای تامین مالی، سرمایهپذیران باید مدت زمان بسیار قابل توجهی را صرف گذراندن تشریفات تامین مالی کنند.
مزیت دیگری هم دارد؟
کرادفاندینگ فضایی را برای شرکتها ایجاد میکند که بتوانند خود را در فضای اقتصادی کشور معرفی کنند. این رویکرد به این صورت است که اگر شرکت تمایل به معرفی خود داشته باشد و ترسی از در اختیار گذاشتن اطلاعات خود برای جامعه سرمایهگذاران نداشته باشد میتواند جایگاه خود در فضای اقتصادی کشو را ارتقا بخشد. ضمن اینکه در این روش معمولا شرکتها مقداری از حالت ابتدایی خود فاصله گرفته و رشد کردند.
یعنی تامین مالی به اضافه بازاریابی؟
بله؛ شرکتهایی که از تامین مالی جمعی استفاده میکنند میتوانند با استفاده از توانمندیهای خود در حوزه معرفی محصول، از فرصتهای موجود در این شیوه تامین مالی استفاده کنند. همچنین میتوان از این شیوه به عنوان راهکاری برای پیش فروش محصولات استفاده کرد به این صورت که شرکتهای سرمایهپذیر با ارائه ضمانتهایی، تامین مالی مورد نظر خود را انجام دهند، اما در سررسید نگران فروش آتی خودشان نباشند که این مورد باعث کنترل هزینههای شرکتهای سرمایهپذیر میشود.
این شیوه تامین مالی موجب افزایش نرخ بهره نشده است؟
بزرگترین اشتباه درمورد کرادفاندینگ دقیقا همین جملهای است که شما گفتید؛ اتفاقا تأمین مالی جمعی از نرخ بهره بین بانکی تاثیر میپذیرد و اگر بخواهیم خلاف این حکم دهیم، میتوان آن را به مثابه بارش باران از زمین به آسمان دانست. ضمن اینکه در زمانی که شاهد انتشار اوراق ساختار یافته با نرخهای حول ۴۰ درصد سالانه هستیم، نرخ تأمین مالی جمعی به درستی قیمتگذاری میشود و از طرفی حجم بازار ۱۵ همتی قادر به تاثیرگذاری بر بازار چند صد همتی اوراق و چند هزار همتی سپرده نیست و نخواهد بود.
به عنوان سوال آخر، نکتهای برای سرمایهپذیران این حوزه دارید؟
توصیه من به شرکتهای سرمایهپذیر اینکه با استفاده از این شیوه تامین مالی، راه را برای تامین مالیهای آینده خود هموار کنند به این معنا که با به ایجاد اعتبار در بازار سرمایه، فرآیند تامین مالیهای بلند مدت و حتی عرضه و پذیرش در بورس را هموار کنند.
