به گزارش خبرنگار مهر، سید محمد بطحایی، در نشست خبری و آیین رونمایی از سامانه کلان شاخص پیشرفت اجتماعی و مجموعه کتاب «پیمایش وضعیت اجتماعی کشور» ضمن گرامیداشت ماه محرم و ایام شهادت سید و سالار شهیدان، گفت: این سامانه بر پایه سه مؤلفه اصلی شامل رفاه اجتماعی، سلامت اجتماعی و سرمایه اجتماعی طراحی شده است.
وی افزود: این شاخصها بهصورت مستمر و مبتنی بر دادههای میدانی و علمی، وضعیت اجتماعی کشور را ارزیابی کرده و آن را به شاخصهای قابل سنجش تبدیل میکند.
رئیس سازمان امور اجتماعی کشور با اشاره به قابلیتهای این سامانه تصریح کرد: این سامانه امکان مقایسه وضعیت استانها و شهرستانها با میانگین کشوری را فراهم میکند و روند پیشرفت یا چالشهای اجتماعی هر منطقه را بهصورت دقیق نمایش میدهد.
بطحایی ادامه داد: استفاده از این دادهها میتواند به تصمیمگیری دقیقتر در حوزه سیاستگذاری اجتماعی کمک کند و زمینه حرکت به سمت تصمیمات مبتنی بر شواهد را فراهم سازد.
رئیس سازمان امور اجتماعی کشور با اشاره به اهمیت سرمایه اجتماعی گفت: امروز سرمایه اجتماعی به عنوان یک ثروت ارزشمند در کشورها مطرح است و جامعهشناسان آن را در سه سطح بررسی میکنند؛ سطح کلان که مربوط به اعتماد مردم به نظام حکمرانی و نهادهای حاکمیتی است، سطح میانی که به میزان اعتماد به نهادهای خدمترسان در جامعه مربوط میشود و سطح خرد که شامل اعتماد میان خود مردم، خانوادهها و گروههای اجتماعی است.
بطحایی افزود: یکی از مأموریتهای مهم وزارت کشور و سازمان امور اجتماعی، تقویت پیوند میان مردم و نهادهای حاکمیتی و اجتماعی است و برنامههای مرتبط با سرمایه اجتماعی در همین راستا طراحی شده است.
وی با بیان اینکه بازسازی اعتماد و تقویت گفتوگو در جامعه اهمیت بالایی دارد، گفت: حل مشکلات کشور صرفاً در گرو منابع مالی نیست و بازسازی اعتماد اجتماعی و تقویت گفتوگو حتی از مسائل اقتصادی نیز مهمتر است.
رئیس سازمان امور اجتماعی کشور با اشاره به نتایج پیمایشهای اجتماعی اظهار کرد: بر اساس آخرین دادهها، سرمایه اجتماعی در یک دهه گذشته روند کاهشی داشته و از حدود ۴۳.۵ در سال ۱۳۹۴ به حدود ۳۶.۶ در سالهای اخیر رسیده است. البته در سالهای اخیر شیب کاهش کندتر شده اما همچنان نیازمند توجه جدی است.
بطحایی افزود: در مقابل، سطح اعتماد در لایههای خرد اجتماعی مانند خانواده و گروههای نزدیک افزایش یافته و نوعی جایگزینی میان اعتماد نهادی و اعتماد بینفردی مشاهده میشود.
رئیس سازمان امور اجتماعی کشور ادامه داد: در آخرین پیمایش انجامشده، حس تعلق اجتماعی حدود ۲۰ درصد افزایش یافته و مردم بیش از گذشته احساس تعلق به جامعه خود دارند. با این حال تنها حدود ۲۵ درصد از مردم احساس عدالت و برابری اجتماعی دارند و حدود ۷۵ درصد بر این باورند که تبعیض و نابرابری در جامعه وجود دارد. همچنین حدود ۶۰ درصد از مردم نسبت به آینده احساس امیدواری ندارند.
وی تصریح کرد: در عین حال، حدود ۷۶ درصد مردم به ایرانی بودن خود افتخار میکنند که این موضوع یکی از سرمایههای مهم اجتماعی کشور است. همچنین میزان رضایت اجتماعی در مقیاس صفر تا ۱۰۰ حدود ۳۸ درصد برآورد شده است.
بطحایی با تأکید بر ضرورت حفظ انسجام اجتماعی گفت: یکی از مأموریتهای مهم وزارت کشور، جلوگیری از قطبیسازی و ایجاد شکاف میان گروههای مختلف اجتماعی است. باید شرایطی فراهم شود که همه دیدگاهها، چه موافق و چه مخالف، بتوانند در آرامش و بدون تنش بیان شوند.
رئیس سازمان امور اجتماعی کشور ادامه داد: در همین راستا، سامانه هوشمند رصد انسجام ملی طراحی و راهاندازی شده است که میتواند مواضع و رفتارهای اجتماعی افراد اثرگذار را تحلیل کرده و در صورت تقویت انسجام اجتماعی از آنها تقدیر کند و در صورت ایجاد انشقاق، تذکر لازم را ارائه دهد.
وی با اشاره به موضوع آسیبهای اجتماعی گفت: درمان آسیبهای اجتماعی بسیار پرهزینهتر از پیشگیری است و به همین دلیل رویکرد جدید وزارت کشور بر پیشگیری و مداخله بهموقع متمرکز شده است. در این راستا ۴۶ برنامه در حوزه کاهش آسیبهای اجتماعی طراحی و در حال اجراست و نقش دستگاههای مختلف از جمله بهزیستی، وزارت بهداشت و ستاد مبارزه با مواد مخدر در این فرآیند تعریف شده است.
بطحایی ادامه داد: یکی از چالشهای گذشته، نبود هماهنگی میان دستگاهها در حوزه آسیبهای اجتماعی بوده و اکنون وزارت کشور به عنوان تنظیمگر این حوزه تلاش میکند این هماهنگی را ایجاد کند.
وی با اشاره به تأکید رئیسجمهور بر رویکرد جدید اجتماعی گفت: از ابتدای دولت چهاردهم، موضوع انسجام اجتماعی و حکمرانی محلهمحور به صورت جدی دنبال شده و سامانههای مربوط به مدیریت محلات در حال توسعه است و در حال حاضر حدود ۱۴ هزار شورای مدیریت محله در کشور شکل گرفته و این ساختار در حال تکمیل است و هدف آن ارائه خدمات دقیقتر و محلیتر به مردم است.
رئیس سازمان امور اجتماعی کشور با اشاره به اهمیت مشارکتهای اجتماعی گفت: مشارکت اجتماعی شرط لازم برای توسعه و حل مسائل کشور است و در همین راستا فرایند صدور مجوز سازمانهای مردمنهاد تسهیل شده و زمان صدور مجوزها از حدود ۸ ماه به حدود سه ماه کاهش یافته است.
رئیس سازمان امور اجتماعی کشور در ادامه سخنان خود با اشاره به نتایج برخی پیمایشها گفت: حدود ۷۰ درصد مردم معتقدند تغییر سیاستهای کلان کشور میتواند یکی از مناسبترین و کارآمدترین راهها برای بهبود شرایط باشد. همچنین حدود ۵۱ درصد از مردم انتظار دارند در راستای تحولات کلان کشور، نقش رهبری و هدایتگری در سطح کلان برای ایجاد تغییرات مؤثر پررنگتر باشد.
بطحایی ادامه داد: بر اساس یافتههای این پیمایش، حدود ۶۰ درصد از مردم اعلام کردهاند که تحمل فشار اقتصادی بیش از حد برای آنان دشوار است و این موضوع بهویژه در شرایط فعلی نیازمند توجه جدی سیاستگذاران است.
وی در پایان با اشاره به شرایط اجتماعی کشور تصریح کرد: با وجود ابراز نارضایتیهای اجتماعی، بخش قابل توجهی از مردم مخالف برهم خوردن نظم اجتماعی هستند و پایداری نظم اجتماعی را یک سرمایه مهم برای کشور میدانند.
