خبرگزاری مهر؛ گروه استانها: بوی ترخینه داغ، آش دوغ و نان تازه تنورشده صبح چهارشنبه در هوای پاییزی کامیاران درهمآمیخته بود و فضای نگارخانه اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی این شهر را به یک کارگاه بزرگ و پرشور آشپزی محلی تبدیل کرده بود.
زنان با لباسهای سنتی و لبخندهایی که از اشتیاق و رقابت دوستانه خبر میداد، در کنار میزهایی که پر از مواد اولیه محلی بود، آماده میشدند تا هنر و میراث غذایی منطقه را به نمایش بگذارند.
جشنواره غذاهای بومی و محلی کامیاران به مناسبت گرامیداشت مقام مادر و روز زن، با محوریت زنان سرپرست خانوار تحت حمایت بهزیستی برگزار شد؛ جشنوارهای که نه فقط رویدادی نمادین، بلکه فرصتی برای دیده شدن و توانمندسازی زنانی بود که با تواناییهایشان چرخه زندگی خانوادگی را با دشواری و امید میچرخانند.
حضور مسئولان و مشارکت گسترده بانوان
این جشنواره با حضور فرماندار کامیاران، معاون فرماندار، رؤسای ادارات مختلف، فعالان اجتماعی و فرهنگی و ۲۲ بانوی سرپرست خانوار برگزار شد.
فضای نگارخانه که معمولاً میزبان نمایشگاههای هنری است، این بار میزبان رنگها، عطرها و مهارتهایی بود که ریشه در سنتهای غذایی کردستان دارد.
میزهای شرکتکنندگان هر کدام به یک نمایشگاه کوچک از میراث خانوادهها و روستاهای مختلف تبدیل شده بود؛ جایی که برخی آشهای محلی را با دستورهای قدیمی مادربزرگها آماده میکردند و برخی دیگر کلوچهها و نانهای مخصوص منطقه را در خانه پخته و به جشنواره آورده بودند.
رقابتی دوستانه با چاشنی فرهنگ
جشنواره بیشتر از آنکه رقابتی جدی باشد، بهانهای برای گردهمایی زنان و انتقال تجربه بود، بسیاری از شرکتکنندگان، غذاهایشان را پیش از آغاز داوری به دیگر بانوان تعارف میکردند و درباره دستور پخت آن توضیح میدادند.
برخی نیز با شور و هیجان از نحوه انتخاب غذا، داستانهای خانوادگی، یا آداب پختوپز سنتی میگفتند.
آش، ترخینه، دلمه، آش دوغ، کلوچه محلی و انواع نانهای سنتی که هر کدام با لهجه و سبک یک روستا یا عشیره تهیه شده بود، در لیست غذاهای جشنواره قرار داشت.
داوران که ترکیبی از متخصصان تغذیه، مربیان فرهنگی و کارشناسان حوزه اقتصاد خانواده بودند، از همان ابتدا کار دشواری در پیش داشتند.
جشنوارهای برای سلامت و نشاط
رئیس بهزیستی کامیاران، در سخنانی ضمن تبریک روز زن و مقام مادر، بر اهمیت چنین رویدادهایی برای جامعه هدف بهزیستی تأکید کرد و گفت: برگزاری جشنوارههای بومی و محلی تنها یک فعالیت سرگرمکننده نیست؛ این برنامهها به افزایش نشاط اجتماعی، تقویت روحیه زنان سرپرست خانوار و ترویج فرهنگ استفاده از غذاهای سالم کمک میکند.
وحیده باتمانی افزود: هدف ما ایجاد فضاهایی است که زنان بتوانند تواناییهای خود را نشان دهند و از دل این تواناییها برایشان زمینههای درآمدزایی، اشتغال خانگی و تقویت اعتمادبهنفس فراهم شود.
به گفته وی دستورهای غذایی سنتی اغلب سالمتر از غذاهای صنعتی هستند و احیای آنها میتواند به بهبود الگوی تغذیه خانوادهها کمک کند.
غذاهای محلی؛ میراثی که باید حفظ شود
کردستان یکی از استانهایی است که تنوع غذایی بالایی دارد. بسیاری از غذاهای محلی این منطقه ریشه در کشاورزی بومی، شرایط آبوهوایی و فرهنگ کوچنشینی دارد.
در جشنواره کامیاران، بسیاری از بانوان با هدف معرفی این میراث ارزشمند، غذاهایی با قدمت چند نسل ارائه کردند. برخی از شرکتکنندگان سفرههایشان را با تزئینات محلی آراسته بودند؛ از پارچههای سنتی گرفته تا وسایل چوبی و سفالی که نشاندهنده زندگی بومی منطقه است.
غذایی با دستور پخت مادر بزرگ
یکی از بانوان شرکتکننده که «ترخینه محلی» آماده کرده بود، میگفت: این ترخینه دستور مادربزرگم است. هر زمستان خانواده ما برای چندین ماه از همین غذا استفاده میکرد و هنوز هم وقتی آن را میپزم، بوی خانه مادربزرگم زنده میشود.
چنین روایتهایی، جشنواره را از یک رقابت ساده فراتر برده و آن را به نمایشگاه هویت، خاطره و فرهنگ تبدیل کرده بود.
توانمندسازی زنان سرپرست خانوار؛ هدف پنهان اما اصلی جشنواره
گرچه ظاهر جشنواره، طبخ غذا و نمایش هنر آشپزی بود، اما رویکرد اصلی آن بیش از هر چیز توانمندسازی بانوانی بود که بخش مهمی از جامعه هدف بهزیستی را تشکیل میدهند، این زنان که بار اصلی اقتصاد خانواده را بر دوش دارند، با شرکت در چنین برنامههایی میتوانند مهارتهای خود را معرفی کنند، انگیزه و اعتمادبهنفس بیشتری پیدا کنند، شبکه ارتباطی مؤثرتری شکل دهند و فرصتهای کسبوکار خانگی بیابند.
برخی از مسئولان حاضر در مراسم نیز به این موضوع اشاره داشتند که برگزاری چنین جشنوارههایی باید مقدمهای برای شناسایی بانوان توانمند و برنامهریزی برای اشتغال پایدار آنان باشد.
داوری و انتخاب؛ از دقت کارشناسان تا هیجان شرکتکنندگان
پس از چند ساعت فعالیت و آمادهسازی غذاها، مرحله داوری آغاز شد و داوران معیارهای مشخصی را برای انتخاب برترینها در نظر گرفته بودند؛ معیارهایی همچون اصالت دستور پخت، سلامت و ارزش غذایی، شیوه ارائه و تزئین، خلاقیت، رعایت اصول بهداشتی.
شرکتکنندگان با اشتیاق و هیجان در کنار میزهای خود ایستاده بودند و توضیحات لازم را درباره غذاهایشان ارائه میکردند.
در پایان مراسم، پس از جمعبندی امتیازها، از همه بانوان شرکتکننده تقدیر شد و هدایایی به آنان اهدا شد. هدف از این کار، حفظ انگیزه و ایجاد حس مشارکت برابر میان همه شرکتکنندگان بود.
با پایان جشنواره، فضای نگارخانه همچنان آکنده از عطر غذاهای محلی بود و لبخندهایی که نشان میداد این برنامه فراتر از یک رویداد رسمی، بهانهای برای با هم بودن، یاد گرفتن و شادی جمعی بوده است.
یک جشنواره، چند دستاورد
جشنواره غذاهای بومی و محلی کامیاران تنها چند ساعت طول کشید، اما پیامدهای اجتماعی و فرهنگی آن میتواند ادامهدار باشد.
مسئولان بهزیستی و فرمانداری وعده دادند که چنین برنامههایی تداوم داشته باشد و در راستای ایجاد مسیرهای اقتصادی برای زنان شرکتکننده برنامهریزی شود.
از یک سو، این رویداد توانست بخشی از میراث غذایی منطقه را دوباره زنده کند؛ و از سوی دیگر، به زنان فرصت داد تواناییهایشان را در فضایی سالم، امن و دوستانه به نمایش بگذارند؛ زنانی که بسیاری از آنان قهرمانان خاموش زندگی خانوادگی خود هستند.
