به گزارش خبرگزاری مهر، سی و نهمین جلسه کمیته کشوری هماهنگی مراکز موضوع ماده ۱۶ قانون در ستاد مبارزه با موادمخدر برگزار شد.
سلیمان عباسی، مدیرکل درمان ستاد مبارزه با موادمخدر در حاشیه این نشست اظهار داشت: در این جلسه که با حضور اعضای صاحبنظر و نمایندگان عالیرتبه دستگاههای مختلف برگزار شد، بازنگری طرح «مرکز امید و زندگی» مورد بررسی قرار گرفت. این طرح در واقع پاسخی به برخی چالشها و ضعفهای موجود در مراکز ماده ۱۶ است که طی سالهای گذشته در حوزه پذیرش، درمان و پیگیری پس از ترخیص مشاهده میشد.
مدیرکل درمان ستاد مبارزه با موادمخدر با اشاره به ضرورت اصلاح فرآیندهای اولیه پذیرش معتادان متجاهر افزود: یکی از مهمترین بخشهای این طرح، استقرار نظام دقیق غربالگری در بدو ورود است. در این مرحله افراد بر اساس شرایط جسمی، روانی، اجتماعی و وضعیت اعتیاد مورد ارزیابی قرار میگیرند. برخی از افراد معرفیشده اساساً معتاد نیستند و صرفاً به دلیل بیخانمانی یا کارتنخوابی در جمعآوریها حضور دارند که به مراکز حمایتی مرتبط معرفی میشوند. همچنین افرادی که تحت درمان مراکز ماده ۱۵ قرار دارند و از حمایت خانوادگی و اجتماعی برخوردارند، پس از ارزیابی به همان چرخه درمانی بازگردانده میشوند.
وی ادامه داد: گروه اصلی هدف این طرح، معتادان متجاهری هستند که فاقد سرپناه، شغل و حمایت اجتماعی بوده و در بسیاری موارد با بیماریهای جسمی، عفونی و روانی نیز مواجهاند. این افراد پس از پذیرش، تحت معاینات کامل پزشکی قرار گرفته، پرونده درمانی برای آنها تشکیل میشود و خدمات اولیه شامل رسیدگی به زخمها، آزمایشهای تخصصی، بهداشت فردی و مراقبتهای اولیه دریافت میکنند.
عباسی با تأکید بر ارتقای استانداردهای درمانی در مراکز جدید گفت: پس از طی مراحل اولیه، افراد وارد فرآیند سمزدایی تحت نظارت کامل تیمهای درمانی میشوند. تمامی پروتکلهای درمانی بازنگری شده تا عوارض احتمالی دوران ترک و سمزدایی بهطور دقیق مدیریت شود.
وی افزود: رویکرد درمان در «مرکز امید و زندگی» صرفاً محدود به درمان جسمی نیست، بلکه سلامت روان، بازسازی شخصیت و توانمندسازی اجتماعی نیز به همان اندازه اهمیت دارد. به همین منظور خدماتی نظیر رواندرمانی فردی و گروهی، خانوادهدرمانی، مهارتآموزی، حرفهآموزی، موسیقیدرمانی، هنردرمانی، ورزشدرمانی و آموزش سبک زندگی سالم در این مراکز ارائه خواهد شد.
مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با اشاره به حضور نیروهای تخصصی در این مراکز خاطرنشان کرد: پزشکان، روانپزشکان، روانشناسان، پرستاران، مددکاران اجتماعی و سایر نیروهای تخصصی و اجرایی در کنار یکدیگر فعالیت خواهند کرد تا تمامی ابعاد درمان و توانمندسازی افراد تحت پوشش قرار گیرد.
عباسی مهمترین تحول این طرح را توجه به دوران پس از ترخیص دانست و گفت: یکی از بزرگترین نقاط ضعف مراکز ماده ۱۶ در گذشته، فقدان برنامه مؤثر پس از پایان دوره درمان بود. بسیاری از افراد پس از اتمام دوره قانونی، بدون شغل، مسکن و حمایت اجتماعی رها میشدند و مجدداً به چرخه اعتیاد بازمیگشتند. در طرح جدید، این خلأ با طراحی نظام «مدیریت مورد» برطرف شده است.
وی توضیح داد: در قالب مدیریت مورد، مددکاران اجتماعی پس از ترخیص نیز با فرد، خانواده و محیط کار او در ارتباط خواهند بود و خدمات حمایتی، حقوقی، اشتغال، تسهیلات و پیگیریهای لازم را ارائه میکنند تا زمینه بازگشت پایدار به جامعه فراهم شود.
مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر همچنین از پیشبینی راهکارهای متنوع برای اسکان و اشتغال افراد بهبودیافته خبر داد و گفت: افرادی که فاقد شغل هستند از طریق آموزشهای فنی و حرفهای توانمند شده و به بازار کار معرفی میشوند. برای کسانی که فاقد سرپناه هستند نیز تمهیدات اسکان پیشبینی شده است تا هیچ فردی پس از ترخیص بدون پشتوانه اجتماعی رها نشود.
عباسی درباره افرادی که امکان درمان کامل برای آنها وجود ندارد، اظهار داشت: برای گروهی از مصرفکنندگان مزمن که به دلیل شرایط جسمی، سن بالا یا سابقه طولانی مصرف، امکان ترک کامل ندارند، برنامه «مدیریت مصرف» در نظر گرفته شده است. در این برنامه، ضمن کنترل رفتارهای پرخطر و پیشگیری از انتقال بیماریهای واگیر، خدمات درمانی و حمایتی لازم نیز ارائه میشود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به راهاندازی سامانه هوشمند «غوام» اشاره کرد و گفت: تمامی افراد پذیرششده در مراکز، در این سامانه ثبت و چهرهنگاری میشوند. این سامانه امکان شناسایی سوابق افراد در سراسر کشور را فراهم میکند و از سوءاستفاده برخی خردهفروشان و قاچاقچیان مواد مخدراز ظرفیتهای درمانی جلوگیری خواهد کرد.
عباسی افزود: افرادی که به صورت مکرر و با اهداف غیر درمانی وارد این چرخه میشوند، پس از طی مراحل قانونی به مراکز ویژه موضوع ماده ۴۲ معرفی خواهند شد تا از هدررفت منابع و امکانات عمومی جلوگیری شود.
مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با تأکید بر نگاه جامع و علمی طرح «مرکز امید و زندگی» اظهار داشت: در این طرح، تمامی عوامل مؤثر در گرایش افراد به اعتیاد از جمله آسیبهای روانی، خانوادگی و اجتماعی مورد توجه قرار گرفته و برای هر یک برنامه درمانی و حمایتی مشخصی طراحی شده است.
وی با بیان اینکه موفقیت این طرح از طریق شاخصهای مشخص ارزیابی خواهد شد، گفت: کاهش جرم و جنایت، کاهش مرگومیر ناشی از مصرف مواد، کاهش مراجعات درمانی، افزایش اشتغال بهبودیافتگان و کاهش بازگشت به اعتیاد از جمله شاخصهایی هستند که میزان اثربخشی این طرح را نشان خواهند داد.
عباسی در پایان تأکید کرد: «مرکز امید و زندگی» صرفاً یک مرکز نگهداری نیست، بلکه مجموعهای جامع برای بازگرداندن افراد از یک زندگی پرخطر به یک زندگی سالم، مولد و امیدبخش است. ما معتقدیم اراده، مهمترین عامل درمان است و وظیفه ما فراهم کردن بسترهای لازم برای تقویت این اراده و بازگشت افراد به خانواده و جامعه است. همانطور که بارها گفتهایم، سیگار دریچه ورود به اعتیاد است و اراده، دریچه ورود به درمان.
