خبرآنلاین: در سالهای اخیر شیوه پذیرش دانشجو در دانشگاههای کشور با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی تغییر کرده است. بر اساس این مصوبه، سهم سوابق تحصیلی در کنکور به ۶۰ درصد افزایش یافته و نمرات امتحانات نهایی پایههای یازدهم و دوازدهم نقش تعیینکنندهای در نتیجه نهایی داوطلبان دارند؛ در حالی که سهم آزمون سراسری به ۴۰ درصد کاهش یافته است.
این تغییرات از ابتدا با واکنشهایی از سوی دانشآموزان، خانوادهها و کارشناسان آموزشی همراه بود. منتقدان میگویند تأثیر قطعی معدل فشار روانی زیادی بر دانشآموزان وارد میکند و سرنوشت آنها را بیش از گذشته به امتحانات مدرسهای گره میزند. در روزهای اخیر نیز گروهی از دانشآموزان در مقابل وزارت آموزش و پرورش تجمع کرده و خواستار حذف تأثیر قطعی معدل در کنکور امسال شدهاند.
مصطفی اسلامی، استاد دانشگاه و کارشناس آموزش، در گفتوگو با خبرآنلاین معتقد است این مصوبه بدون در نظر گرفتن همه پیامدهای آن تصویب شده است. به گفته او، حذف دروس عمومی از کنکور در ابتدا برای دانشآموزان جذاب به نظر میرسید، اما در عمل این دروس به امتحانات نهایی منتقل شد و بار آزمونهای حساس افزایش یافت؛ تصمیمی که او آن را به «شکلات تلخ» تشبیه میکند؛ اقدامی که در ابتدا خوشایند به نظر میرسد اما پیامدهای منفی آن در ادامه آشکار میشود.
اسلامی همچنین تأکید میکند برخلاف هدف اولیه، این تغییرات نهتنها مافیای آموزشی را از بین نبرده بلکه شکل تازهای از آن را ایجاد کرده است. به گفته او اکنون بازار گستردهای از کلاسها، کتابها و خدمات آموزشی پیرامون امتحانات نهایی شکل گرفته است؛ پدیدهای که برخی آن را «مافیای امتحانات نهایی» مینامند. او در نهایت پیشنهاد میدهد برای کاهش فشار روانی دانشآموزان، تعداد دروس مؤثر پایه یازدهم کاهش یابد و در بلندمدت نیز مدل تأثیر مثبت سوابق تحصیلی مورد توجه قرار گیرد.
انتشار این گزارش با واکنشهای گسترده کاربران خبرآنلاین همراه شد و مخاطبان با دیدگاههای متفاوتی درباره تأثیر قطعی معدل و تغییرات کنکور اظهار نظر کردند.
انتقاد از بیعدالتی و نقش امکانات آموزشی
بخش قابل توجهی از کاربران معتقدند وابسته شدن نتیجه کنکور به معدل میتواند به تشدید نابرابری آموزشی منجر شود. محمد در این باره نوشته است: «معدل در برخی کشورهای جهان سوم بیشتر به نفع کسانی است که به امکانات رفاهی، پارتیبازی و کلاسهای خصوصی دسترسی دارند و همه دانشآموزان شرایط برابر ندارند.»
کسی که خود را «مادر نگران» معرفی کرده نیز در نظری مفصل به مسئله عدالت آموزشی اشاره کرده و نوشته است: «به جای اجرای عدالت آموزشی، مصوبهها به سمت توسعه مافیای کنکور و حالا مافیای امتحانات نهایی رفته است. بسیاری از دانشآموزان حتی برای داشتن گوشی شخصی یا اینترنت برای کلاسهای آنلاین مشکل دارند، اما در همین شرایط از آنها انتظار نتیجه بالا در امتحانات نهایی میرود.»
به باور این دسته از کاربران، زمانی که امکانات آموزشی در مدارس مختلف کشور یکسان نیست، تبدیل کردن امتحانات نهایی به معیار اصلی پذیرش دانشگاه میتواند به نابرابری بیشتر منجر شود.
نگرانی از افزایش فشار روانی دانشآموزان
موضوع دیگری که در میان نظرات کاربران بارها تکرار شده، افزایش فشار روانی بر دانشآموزان است. یک دبیر بازنشسته در این باره نوشته است: «تأثیر قطعی معدل نه تنها نتیجه مثبتی نداشته بلکه باعث استرس بیشتر دانشآموزان و خانوادهها شده است. به جای یک کنکور، یک نوجوان ۱۷ یا ۱۸ ساله باید ۲۴ کنکور بدهد. اگر معدل پایین بیاید عملاً امید قبولی در رشتههای خوب از بین میرود.»
علی نیز معتقد است راهحل سادهتر بازگشت به شیوه قدیمی است: «کنکور را مثل سالهای قبل برگزار کنید؛ یک آزمون مشخص، نه چندین آزمون پراکنده.»
برخی کاربران حتی از تغییرات مداوم قوانین کنکور نیز گلایه کردهاند. احمدی در این باره نوشته است: «هر سال یک قانون جدید تصویب میشود. من از کسانی هستم که وقتی گفتند دروس عمومی حذف شده، تصور کردم شرایط بهتر میشود اما حالا سه سال است پشت کنکور ماندهام و هر سال با قوانین تازه روبهرو میشویم.»
مسئله دانشآموزانی که قصد ادامه تحصیل ندارند
در میان نظرات منتشر شده، برخی کاربران نیز به نکتهای کمتر مطرحشده اشاره کردهاند؛ وضعیت دانشآموزانی که اساساً قصد شرکت در کنکور را ندارند. حسن در این باره نوشته است: «با این سختگیری در امتحان نهایی، تکلیف کسانی که نمیخواهند کنکور بدهند چیست؟ بعضیها فقط میخواهند دیپلم بگیرند و وارد بازار کار شوند. چرا باید آنها هم در رقابت کنکوریها قرار بگیرند؟» به گفته او، دیپلم و کنکور دو موضوع متفاوت هستند و نباید همه دانشآموزان را در یک رقابت سنگین قرار داد.
دیدگاه موافقان تأثیر معدل
در مقابل این انتقادها، برخی کاربران نیز از سیاست تأثیر قطعی معدل دفاع کردهاند و آن را عاملی برای تقویت آموزش در مدارس دانستهاند. یکی از مخاطبان خبرآنلاین نوشته است: «حذف دروس عمومی از کنکور تصمیم خوبی بود و استرس دانشآموزان را کم کرد. امتحان نهایی هم میتواند سنجش مناسبی باشد، مشکل اصلی بیشتر به پایه یازدهم مربوط میشود.»
یک دبیر آموزش و پرورش با ۳۵ سال سابقه تدریس نیز معتقد است اصل برگزاری امتحانات نهایی پایه دوازدهم منطقی است، اما افزودن پایه یازدهم مشکلاتی ایجاد کرده است. او مینویسد: «تأثیر نهایی دوازدهم قابل دفاع است اما تأثیر یازدهم منطقی نیست؛ چون برخی داوطلبان اصلاً سابقه امتحان نهایی در این پایه ندارند یا ممکن است به دلیل بیماری یا مشکل در یک روز امتحان، عملاً از رقابت حذف شوند.»
در مقابل، محمد که خود را دبیر آموزش و پرورش معرفی کرده، نگاه متفاوتی دارد و مینویسد: «تأثیر قطعی معدل باعث شده دانشآموزان در طول سال تحصیلی انگیزه بیشتری برای درس خواندن داشته باشند. اگر این تأثیر حذف شود، مدارس بیش از پیش از مسیر آموزشی فاصله میگیرند.»
اختلاف نظر ادامه دارد
مجموع نظرات کاربران نشان میدهد موضوع تأثیر قطعی معدل همچنان یکی از بحثبرانگیزترین مسائل آموزشی کشور است. بخشی از مخاطبان آن را عامل افزایش استرس، بیعدالتی آموزشی و شکلگیری بازار جدیدی از کلاسها و کتابهای کمکآموزشی میدانند؛ در حالی که گروهی دیگر معتقدند این سیاست میتواند نقش آموزش مدرسهای را تقویت کند و وابستگی دانشآموزان به یک آزمون چندساعته را کاهش دهد.
به نظر میرسد با نزدیک شدن به زمان برگزاری کنکور و ادامه بحثها درباره سهم سوابق تحصیلی، این اختلاف دیدگاهها همچنان در میان دانشآموزان، خانوادهها و کارشناسان ادامه خواهد داشت.
شما میتوانید متن کامل گزارش و نظرات بیشتر مردم را اینجا بخوانید.
۲۳۳۲۳۳
