نرگس کیانی: «فکر کردن به تمهیدات لازم برای تشکیل جلسات شورای سینما به ریاست استانداران در هر استان و ارائه طرح احداث سینما در شهرهای بالای ۱۰۰ هزار نفر جمعیت و فاقد سینما» حداقل اتفاقات مثبتی بود که اولین جلسه شورای سینما (۶ بهمن ۱۴۰۳) با آنها آغاز شد. با تشکیل جلسات شورای سینما در استانها، دستکم میتوان مطمئن بود تبعات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و احساس بیعدالتی، از نزدیکترین فاصله ممکن به چشم مدیران میآید. احساس بیعدالتی ناشی از زندگی در جایی که اگر هم سالن تئاتر و موسیقی و گالری نقاشی ندارد دست کم باید یک سالن سینما، حتی با نازلترین کیفیت، داشته باشد و این حق ساکنانش است. حتی که مردم ایلام و ساکنان ۱۲ شهرستان همجوارشان مدتهاست که از آن محرومند. آن هم با وجود تجهیز سالن آمفیتئاتر مجتمع فرهنگیهنری ایلام به نام سینما فرهنگ و دو سالنِ دیگر؛ یکی در آبدانان و دیگری در ایوان. (عکس اصلی: سینما آزادی کرمانشاه)
از ۶ استانی که سالن سینما فقط در مرکزشان قرار داشت، چه خبر؟/ استانهایی که با سفر و گفتوگو هم گره از مشکلشان باز نشد
حبیب ایلبیگی، مدیرعامل موسسه سینماشهر که هماکنون برای رسیدن به شمالغربیترین نقطه ایران، در مسیر ماکو در استان آذربایجان غربی است تا فردا، دوشنبه ۱۴۰۵/۰۳/۲۵ سینمای این شهر را پس از ۳۰ سال افتتاح کند پیش از پرداختن به اعداد و ارقام، با جدا کردن ۶ استان از ۳۱ استان ایران، به بررسیهای صورت گرفته در سال ۱۴۰۴ در موسسه متبوعش اشاره میکند و به خبرآنلاین میگوید: «طبق بررسیهایمان ما در موسسه سینماشهر در سال ۱۴۰۴، در ۶ استان از ۳۱ استان، تنها مراکز استانها دارای سالن سینمای فعال بودند و شهرستانهای آنها علیرغم نیاز به راهاندزی سالن سینما، از این امکان بهرهای نداشتند. این استانها (به ترتیب میزان جمعیت از کم به زیاد) شامل ایلام، چهارمحالوبختیاری، اردبیل، کرمانشاه، زنجان و قزوین بودند. ضمن این که قم هم همینطور بود اما با توجه به این که جز مرکز استان، شهرستانهای آن جزو شهرستانهای پرجمعیت محسوب نمیشوند در این دستهبندی ششگانه به شمار نیامد. در حالی که ایلام، چهارمحالوبختیاری، اردبیل، کرمانشاه، زنجان و قزوین بهترتیب با ۱۲، ۱۲، ۸، ۱۲، ۶ و ۱۴ شهرستان باید جز مرکز، در دیگر نقاط استان نیز؛ نقاطی با جمعیت بالای ۱۰۰ هزار نفر، صاحب سینما شوند.»
مدیرعامل موسسه سینماشهر صحبت را با یادآوری سفر به این ۶ استان در سال ۱۴۰۴ برای بررسی زیرساختهای فرهنگی آنها ادامه میدهد و میافزاید: «بهعنوان مثال، در سفر به استان ایلام که خرداد ۱۴۰۴ صورت گرفت از مجتمعهای فرهنگیهنری شهرستانهای ایلام، آبدانان، مهران، ملکشاهی، بدره، درهشهر، سیروان و ایوان بازدید کردیم. آن زمان تنها سینمای استان ایلام (سالن آمفیتئاتری به نام «سینما فرهنگ» واقع در مجتمع فرهنگیهنری ایلام) پس از چند ماه تعطیلی دوباره راهاندازی شده بود، هرچند متاسفانه هماکنون در حال فعالیت نیست. همچنین در سفر به آبدانان مشاهده کردیم که این شهرستان با وجود برخورداری از یک سالن سینما در اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی تا سال ۱۳۹۹، به دلیل اختلاف موجود میان بهرهبردار سالن و پخشکنندگان، با وجود تجهیز توسط موسسه سینماشهر، در دهه ۹۰ غیرفعال شده است. البته موسسه سینماشهر میتواند این اختلاف را از طریق مرکز تماس سینمای ایران (آریاتِک) و با استفاده از تواناییاش در پیگیری مشکلات بهرهبرداران سالنهای سینما بهویژه در شهرهای کوچک با پخشکننده حل کند. ضمن این که با توجه به کمبود نیروی تربیتشده سینمادار در اغلب این شهرها میتواند در کنار تجهیز به آموزش و پشتیبانی نیز بپردازد.»
ایلبیگی که از آذر ۱۴۰۳ تاکنون مدیرعاملی موسسه سینماشهر را بر عهده دارد، ادامه میدهد: «درواقع آنچه موجب اندوه بیشتر است این است که سینما فرهنگ ایلام، سینما سراب آبدانان و سینما کلهر ایوان -که البته هیچکدام سالن سینمای خصوصی نیستند و هر سه، بخشی از مجتمعهای فرهنگیهنریاند که به عنوان محل نمایش فیلم تجهیز شدهاند- از امکان مورد بهرهبرداری قرار گرفتن، برخوردارند. به عبارت دیگر، میتوانند دستکم به عنوان امکاناتی حداقلی بار دیگر به کار گرفته شوند. متاسفانه اما با وجود تلاشهای سال گذشته ما و علیرغم میل باطنیمان، هنوز تغییری در این وضعیت به وجود نیامده است. چراکه برای ایجاد تغییر، نیازمند حضور بهرهبردارانی از بخش خصوصی و عملکردن آنها طبق آییننامههای دولتی درخصوص واگذاری مجتمعهای فرهنگیهنری هستیم که هنوز اتفاق نیفتاده است.»
مشابه آنچه در استان ایلام رخ داده در کرمانشاه هم اتفاق افتاده است. ایلبیگی که ازجمله مسئولیتهای پیشینش میتوان به معاونت ارزشیابیونظارت سازمان سینمایی اشاره کرد درخصوص وضعیت استان کرمانشاه میافزاید: «اسلامآباد غرب یکی از شهرستانهای پرجمعیت استان کرمانشاه است که مجتمع فرهنگیهنری غدیرِ آن، به دلیل تغییر بهرهبردار چند سالی است غیرفعال شده است. هرچند مقرر شده است سریعاً بهرهبردار دیگری جایگزین بهرهبردار پیشین و سالن مجدد فعال شود.» چهارمحالوبختیاری، استان دیگری است که ایلبیگی با سابقه ریاست هیاتمدیره و مدیرعاملی انجمن سینمای جوانان ایران، با تاسف از آن نام میبرد و میگوید: «در چهارمحالوبختیاری هم علیرغم این که پیگیری بسیار، سفر و گفتوگوهای متعدد کردیم هنوز نتایج آن به دست نیامده است. از یکسو سینما «۸ شهریور» بروجن در غیاب بهرهبردار تعطیلی چندساله را سپری میکند که درخواست کردهایم هرچه سریعتر بهرهبردار جدید آن معرفی شود تا بتوانیم در تجهیز آن همکاری کنیم. از سوی دیگر مجتمعهای فرهنگیهنری فارسان و لردگان باید مراحلی را طی کنند تا بتوانیم آماده تجهیزشان شویم.»

مدیر روابط عمومی وقت سیمافیلم، با اشاره به اینکه برای رخدادن اتفاقاتی که موجب بهبود وضعیت زیرساختهای سینمایی در استانهای ایلام، کرمانشاه و چهارمحالوبختیاری شود به زمان بیشتری نیاز است، به تاثیر وقوع دو جنگِ ۱۲ روزه و ۳۹ روزه در سال ۱۴۰۴ بر خارج شدن وضعیت از حالت عادی اشاره و ابراز امیدواری میکند که: «با پیگیری مدیران در ادارات کل فرهنگ و ارشاد استانها و همچنین داوطلبشدن کسانی بهعنوان بهرهبردار از مجتمعهای فرهنگیهنری» ساکنان این استانها در سال ۱۴۰۵ تنها شاهد روی پرده رفتن فیلمها در مراکز استان نباشند و همه شهرستانها با جمعیت بالای ۱۰۰ هزار نفر سهمی از اکرانهای سینمایی داشته باشند.
زنجان، اردبیل و قزوین؛ در آستانه خروج از وضعیتِ «سینما فقط برای مرکز»
ایلبیگی که سابقه قائممقامی و معاونت فرهنگیوپژوهشی بنیاد سینمایی فارابی هم در کارنامه کاریاش دیده میشود، با اشاره به استان زنجان از فعالیت شهرداری در ساخت سالنهایی در یکی، دو شهر این استان میگوید و از نزدیکی این ساختوسازها به مراحل آخر خبر میدهد. او در مورد استان قزوین توضیح میدهد: «همینطور، قرار است در تاکستان مجموعهای فرهنگی ساخته شود و موسسه سینماشهر مجتمعهای فرهنگیهنری دو شهر دیگر استان را تجهیز کند. هرچند در حال حاضر با توجه به شرایط اقتصادی موجود و اینکه میزان بودجه موسسه هنوز دقیقا مشخص نشده است، امکان حمایت جدید در دسترس نیست اما پروژههایی که از قبل مورد حمایت قرار گرفته بودند در حال افتتاح هستند.

به عنوان مثال، خوشبختانه در اردبیل با پیگیری ما و تلاش همکارانمان در استان، سینمای قدیمی مشکینشهر به همت شهرداری بازسازی شده است. همچنین افتتاح مجتمع فرهنگیهنری شهر مرزی بیلهسوار نیز انجام شده و هماکنون شاهد فعالیت آن هستیم. (بنا بر آنچه در کانال ایتای این مجتمع آمده است «اکران فیلم در سینما «سوم شهریور» بیلهسوار بعد از مدتها انتظار با دو فیلم «نیمشب» و «تاکسیدرمی» از پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ آغاز شد اما هماکنون سانس فعالی در سایت فروش بلیت این سینما دیده نمیشود.) ایلبیگی در پایان به سالن حافظ شهرستان گرمی که از سال ۱۳۹۸ غیرفعال شده است اشاره و ابراز امیدواری میکند که ساکنان این شهر، با معرفی بهرهبردار، بتوانند شاهد روی پرده رفتن فیلمهای سینمایی باشند.
|
نام استان |
مرکز استان |
سالنهای سینمای فعال در مرکز استان با فیلمهای در حال اکران |
میزان جمعیت (از کمجمعیتترین به پرجمعیتترین- براساس آخرین سرشماری سال ۱۳۹۵) |
تعداد شهرستانهای استان |
نام شهرستانهای استان |
|
ایلام |
ایلام |
– |
۵۸۰ هزار و ۱۵۸ نفر |
۱۲ |
ایلام، بدره، چوار، درهشهر، دهلران، سیروان، چرداول، هلیلان، مهران، آبدانان، ایوان، ملکشاهی |
|
چهارمحالوبختیاری |
شهرکرد |
پردیس سینمایی بهمن، پردیس سینمایی غدیر |
۹۴۷ هزار و ۷۶۳ نفر |
۱۲ |
شهرکرد، اردل، بروجن، فارسان، لردگان، کوهرنگ، کیار، بن، خانمیرزا، سامان، فرخشهر، فلارد |
|
زنجان |
زنجان |
سینما بهمن، سینما روشا |
۱ میلیون و ۵۷ هزار و ۴۶۱ نفر |
۸ |
زنجان، ابهر، ایجرود، خدابنده، خرمدره، سلطانیه، طارم، ماهنشان |
|
اردبیل |
اردبیل |
سینما انقلاب، سینما قدس |
۱ میلیون و ۲۷۰ هزار و ۴۲۰ |
۱۲ |
اردبیل، مشگینشهر، پارسآباد، خلخال، نمین، گرمی، بیلهسوار، اصلاندوز، نیر، کوثر، انگوت، سرعین |
|
قزوین |
قزوین |
سینما بهمن، سینما مهتاب |
۱ میلیون و ۲۷۳ هزار و ۷۶۱ نفر |
۶ |
قزوین، آبیک، آوج، البرز، بوئینزهرا، تاکستان |
|
کرمانشاه |
کرمانشاه |
سینما آزادی، سینما فرهنگ، سینما پاز |
۲ میلیون و ۵۳۰ هزار و ۶۹۶ نفر |
۱۴ |
کرمانشاه، اسلامآبادغرب، پاوه، ثلاثباباجانی،جوانرود، دالاهو، روانسر، سرپلذهاب، سنقر، صحنه، قصرشیرین، کنگاور، گیلانغرب، هرسین |
دو استانی که در این لحظه «استانهای بدون سینما» هستند
در حال حاضر، استان ایلام و کیگیلویهوبویراحمد استانهایی هستند که هیچ اثر سینمایی در آنها در حال اکران نیست. البته که ایلبیگی تصریح میکند که قرار بود هفته پیش با رائد فریدزاده، رئیس سازمان سینمای برای افتتاح سینمای بازسازیشده «هنر یاسوج» به آنجا بروند. او با اشاره به تعویق ایجادشده در این سفر، از تجهیز سینما «سیمرغ سیسخت» توسط موسسه سینماشهر و آماده بهرهبرداری بودن آن میگوید و میافزاید: «سینما امید لیلکک فعال بوده و ظاهرا علت غیرفعال شدنش در حال تعویض بودن بهرهبردار آن است. سینما دهناد دهدشت هم سینمایی قدیمی است که مالک آن قرار بود با گرفتن وام اقدام به بازسازی آن کند. ضمن این که یک پردیس سینمایی ۳ سالنه نیز توسط بخش خصوصی و با کمک حداقلی ما در موسسه سینماشهر در محل سابق سینمای پررفتوآمد گچساران در حال ساخت است.»
|
نام استان |
مرکز استان |
جمعیت استان |
تعداد شهرستانهای استان |
نام شهرستانهای استان |
|
ایلام |
ایلام |
۵۸۰ هزار و ۱۵۸ نفر |
۱۲ |
ایلام، بدره، چوار، درهشهر، دهلران، سیروان، چرداول، هلیلان، مهران، آبدانان، ایوان، ملکشاهی |
|
کهگیلویهوبویراحمد |
یاسوج |
۷۱۳ هزار و ۵۲ نفر |
۹ |
بویراحمد،کهگیلویه، گچساران، دنا، بهمئی، چرام، باشت، لنده، مارگون |
۵۹۲۴۲

















