به گزارش خبرنگار مهر، حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه پیش از ظهر چهارشنبه در مراسم رونمایی از مجموعه «منظومه فکری آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی» که در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی قم برگزار شد، با قدردانی از آیتالله مکارم شیرازی و پژوهشگران این طرح اظهار کرد: آغاز این پروژه با اجازه و حمایت ایشان ممکن شد و با همراهی گروهی از اساتید و محققان حوزه علمیه به مرحله اجرا رسید.
وی افزود: برخلاف برخی برداشتها، این مجموعه صرفاً گردآوری مقاله نیست، بلکه بر پایه طراحی نظاممند علمی و با هدف تبدیل آثار متنوع یک مرجع تقلید به یک منظومه فکری منسجم تدوین شده است.
خسروپناه ادامه داد: در مرحله نخست، حدود یک سال کامل تمامی آثار فقهی، اصولی، تفسیری و معرفتی آیتالله مکارم شیرازی مورد مطالعه و بررسی دقیق قرار گرفت تا امکان ترسیم ساختار علمی این مجموعه فراهم شود.
وی با اشاره به روند طراحی ساختار اثر تصریح کرد: پس از بررسی کامل منابع، مدخلهای علمی مشخص شد و برای هر مدخل نیز چارچوب دقیق پژوهشی و مسیر ورود و خروج مباحث تعیین گردید و این فرآیند زیر نظر مستمر شورای علمی انجام شد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان کرد: بخشی از نویسندگان این مجموعه از شاگردان آیتالله مکارم شیرازی و بخشی دیگر از پژوهشگران آشنا با آثار ایشان بودند که با همکاری یکدیگر این پروژه علمی را به سرانجام رساندند.
وی افزود: بخش نخست این مجموعه به شخصیت علمی، سلوک فردی و اجتماعی و زیستنامه علمی این مرجع تقلید اختصاص دارد که در سه فصل تدوین شده و ابعاد مختلف زندگی علمی، خدمات فرهنگی و اجتماعی و نقشآفرینیهای سیاسی ایشان را شامل میشود.
خسروپناه با اشاره به اهمیت این بخش گفت: این قسمت در واقع الگویی برای مسیر «چگونه زیستن علمی» و «چگونه رسیدن به مرجعیت» برای طلاب و پژوهشگران ارائه میدهد و بخشهایی از نقش ایشان پیش و پس از انقلاب اسلامی از جمله مشارکت در تدوین قانون اساسی را تبیین میکند.
وی در ادامه با تشریح بخش دوم مجموعه اظهار کرد: این بخش با عنوان منطق اسلامشناسی شامل مباحث معرفتشناسی و روششناسیهای مختلف همچون روش اجتهادی، تفسیری، کلامی و تاریخی است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اهمیت روششناسی در فهم علوم اسلامی گفت: آشنایی با روش اجتهادی عالمان برجسته میتواند مسیر دستیابی به اجتهاد را برای طلاب هموارتر و دقیقتر سازد.
وی افزود: یکی از بخشهای مهم این مجموعه، تبیین روش اجتهادی آیتالله مکارم شیرازی است که در قالب حدود صد صفحه ارائه شده و ساختار گامبهگام استنباط فقهی ایشان در آن تشریح شده است.
خسروپناه خاطرنشان کرد: جلد نخست این اثر شامل سه بخش و ۲۰ فصل است و موضوعاتی همچون خداشناسی، دینشناسی، قرآنشناسی، حدیثشناسی، انسانشناسی، نبوت، امامت، مهدویت، دنیاشناسی و آخرتشناسی را در بر میگیرد.
وی ادامه داد: در این مباحث علاوه بر محتوای معرفتی، نکات روششناسانه نیز مورد توجه قرار گرفته و بهعنوان نمونه در بخش قرآنشناسی، روش تفسیری و در بخش حدیثشناسی، رویکرد حدیثی این مرجع تقلید بررسی شده است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به جلد دوم این مجموعه گفت: این جلد با محوریت نظامهای رفتاری و منشی اسلام تدوین شده و موضوعاتی همچون عبادت، اخلاق، فقه، تربیت، تبلیغ، عرفان و سبک زندگی اسلامی را در بر میگیرد.
وی افزود: آیتالله مکارم شیرازی حتی در دوران مرجعیت نیز فعالیتهای تبلیغی خود را متوقف نکردند و در شهرهای مختلف به برگزاری جلسات پرسش و پاسخ برای جوانان و تبیین مسائل اعتقادی اهتمام داشتند.
خسروپناه با اشاره به تجربه شخصی خود اظهار کرد: آثار این مرجع تقلید در دوران نوجوانی نقش مهمی در پاسخ به شبهات فکری نسل جوان داشته و بسیاری از جوانان با بهرهگیری از تفسیر نمونه مسیر فکری خود را شکل دادهاند.
وی ادامه داد: در این مجموعه، موضوع «تعلیم و تربیت و تبلیغ اسلامی» بهصورت نظاممند طراحی شده و نشاندهنده پیوند عمیق میان تبلیغ دینی و نظام تربیتی در اندیشه ایشان است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به بخش پنجم این اثر گفت: در این بخش نظامهای اجتماعی اسلام از جمله نظام خانواده، فرهنگ، سیاست، اقتصاد، حقوق، سلامت، امنیت و دفاع بر اساس دیدگاههای فقهی این مرجع تقلید تبیین شده است.
وی افزود: در میان این مباحث، نظام خانواده اسلامی بهتنهایی ظرفیت یک اثر مستقل علمی را دارد و با دقت و حساسیت ویژهای تدوین شده است.
خسروپناه همچنین اظهار کرد: در بخش نظام سلامت، ابعاد مختلف سلامت جسمی، روحی، معنوی و حتی جنسی مورد توجه قرار گرفته که کمتر در آثار مشابه به آن پرداخته شده است.
وی درباره بخش پایانی مجموعه گفت: این بخش با عنوان نظام غایی اسلام به موضوعاتی همچون عدالت، رفاه اجتماعی، پیشرفت، تمدن اسلامی، حیات طیبه، کمال و قرب الهی اختصاص دارد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: این مجموعه در مجموع شامل ۴۰ مدخل علمی نظاممند است که تلاش دارد منظومهای کامل از اندیشه آیتالله مکارم شیرازی را در سطوح مختلف معرفتی، رفتاری و اجتماعی ارائه دهد.
وی با بیان اینکه تدوین این اثر حاصل چندین سال تلاش مستمر پژوهشی بوده است، افزود: پژوهشگران این پروژه بهصورت مداوم و فشرده از صبح تا شب بر روی تدوین و تکمیل این مجموعه فعالیت داشتهاند.
خسروپناه در پایان با دعوت از اندیشمندان برای نقد علمی این اثر اظهار کرد: انتظار میرود این مجموعه در نسخههای بعدی با بهرهگیری از نقدهای تخصصی تکمیل شود و همچنین قابلیت ترجمه به زبانهای مختلف از جمله عربی، انگلیسی و مالایی را دارد تا در سطح جهان اسلام و حتی فراتر از آن مورد استفاده قرار گیرد.
