به گزارش خبرگزاری مهر، روزنامه هفت نوشت: این روزها داشتن حیوان خانگی دیگر فقط نشانه عشق به طبیعت نیست؛ گاهی نشانه حساب بانکی پر و صبر فولادی است! هزینه نگهداری از حیوانات خانگی در ایران به شکل چشمگیری بالا رفته و حالا اگر کسی بخواهد سگی از نژاد معمولی یا گربهای آرام در خانه داشته باشد، باید بین دو تا هفت میلیون تومان در ماه خرج کند. اما این فقط بخش کوچکی از ماجراست؛ چون در بازار خریدوفروش حیوانات خانگی، برخی نژادها به اندازه یک خودروی اقتصادی قیمت دارند!
تب حیواندوستی
در چند سال اخیر، علاقه به داشتن حیوان خانگی در سراسر دنیا رشد خیرهکنندهای داشته است. آمارها نشان میدهد بین ۲۰ تا ۲۸ درصد از جمعیت کشورهای توسعهیافته مثل آمریکا، کانادا، استرالیا، فرانسه و انگلیس گفتهاند که در زندگی روزمره احساس تنهایی میکنند. نتیجه؟ افزایش تقاضا برای داشتن یک همراه بیقضاوت و همیشه وفادار.
در ایران هم طی یک دهه گذشته، بهویژه در شهرهای بزرگ، نگهداری از حیوان خانگی به یک پدیده اجتماعی تبدیل شده است. هرچند آمار رسمی وجود ندارد، اما برآوردهای غیررسمی از وجود حدود ۶ تا ۸ میلیون حیوان خانگی در کشور خبر میدهند. یعنی تقریباً از هر ۱۰ ایرانی، یک نفر حیوان خانگی دارد. محبوبترینشان هم طبق معمول سگها و گربهها هستند.
اقتصاد حیوانات خانگی
در جهان، این پدیده آنقدر گسترده شده که از «اقتصاد نگهداری از حیوان خانگی» حرف میزنند؛ صنعتی چندصد میلیارد دلاری شامل خریدوفروش حیوان، خوراک، لوازم مراقبتی، پوشاک، خدمات دامپزشکی و حتی بیمه سلامت حیوانات! در ایران هم حالا ردپای این اقتصاد بهوضوح دیده میشود. پتشاپها و کلینیکهای دامپزشکی در هر محله سر برآوردهاند و شبکهای غیررسمی از خریدوفروش حیوان در فضای مجازی فعال است.
قیمتهایی به اندازه خودرو!
در بازار حیوانات خانگی، معیارهای قیمتگذاری معمولاً شامل نژاد، سن، سلامت، ظاهر و کاربرد حیوان (نگهبان یا خانگی) است. اما در کنار خریدوفروشهای معمول، گاهی آگهیهایی منتشر میشود که چشم هر بینندهای را خیره میکند. مثلاً در یکی از آگهیهای اخیر برای سگی از نژاد غولپیکر «سرابی»، رقم ۳۰۰ میلیون تومان درج شده بود! برخی گربههای خاص و پرندههای زینتی هم با قیمتهایی از ۳۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان معامله میشوند.
نژادهای محبوب؛ از پامرانین تا پرشین
در میان نژادهای رایج، سگ پامرانین با آن پوزه روباهی و موهای پفدار بین ۱۵ تا ۱۱۰ میلیون تومان قیمت دارد. سگ سیبرین هاسکی بین ۵ تا ۳۰ میلیون تومان و پودل عروسکی بین ۲۵ تا ۶۰ میلیون تومان خریدوفروش میشود. ژرمن شپرد، محبوب قدیمی نگهبانها، بین ۱۵ تا ۸۰ میلیون تومان قیمت دارد. در میان گربهها هم گربه پرشین از ۲۰ تا ۵۰ میلیون تومان، اسکاتیش فولد از ۴ تا ۱۲ میلیون تومان، چینچلا از ۳ تا ۹ میلیون تومان و رگدال از ۲ تا ۶ میلیون تومان قیمت دارد.
غذای حیوانات هم لوکس شد
اما خرید حیوان تازه آغاز ماجراست. خوراک حیوانات خانگی حالا خودش تبدیل به بازار جداگانهای شده است. در پتشاپهای تهران، قیمت بستههای غذای برند «ونپی» برای سگها سر به فلک میکشد؛ بسته ۴ عددی پوچ مخلوط ۴۴۰ هزار تومان، بسته ۱۰ عددی مرغ و سبزیجات یک میلیون و ۶۳۰ هزار تومان و کنسروهای برند رویال کنین مخصوص سگهای عقیمشده هر عدد ۲۰۰ هزار تومان قیمت دارند. برای گربهها هم وضع چندان بهتر نیست: غذای خشک بچه گربه مفید ۲ کیلویی ۵۳۵ هزار تومان، غذای خشک گربه بالغ ۵۳۰ هزار تومان و کنسروهای برند یو.اس.پت بین ۹۰ تا ۱۴۳ هزار تومان هستند.
دامپزشکی؛ از چکاپ تا آرایش
در کنار خوراک، خدمات دامپزشکی بخش پرهزینه دیگری از این ماجراست. ویزیت معمولی سگ یا گربه در کلینیکها حدود ۵۲۰ هزار تومان است و اگر پای متخصص وسط باشد، هزینه به ۶۵۰ هزار تومان میرسد. دامپزشک سیار که برای معاینه به منزل میآید، تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان میگیرد.واکسن هاری حدود ۵۵۰ هزار تومان، ضدانگل تزریقی ۳۲۵ هزار تومان، شناسنامه حیوان ۶۵۰ هزار تومان و گواهی سلامت با معاینه ۷۸۰ هزار تومان هزینه دارد. این یعنی فقط برای خدمات پایه درمانی، ماهیانه باید نزدیک به یک تا دو میلیون تومان کنار گذاشت.
زیبایی حیوان؛ از مانیکور تا اصلاح مو
شاید برای بسیاری عجیب باشد، اما سالنهای آرایش حیوانات خانگی در ایران بهشدت پرطرفدار شدهاند. خدماتی مثل اصلاح ناخن ۳۹۰ هزار تومان، شستوشوی گربه ۳۷۰ هزار تومان، آرایش با قیچی ۶۰۰ هزار تومان، برسکشی و باز کردن گره مو ۱۷۰ هزار تومان و نظافت دهان ۱۲۰ هزار تومان هزینه دارد. اصلاح کامل موهای حیوان در بعضی کلینیکها تا ۲ میلیون تومان هم میرسد. در واقع، هزینه آراستن سگ یا گربه میتواند بهاندازه یک سالن زیبایی انسانی تمامعیار باشد!
وسایل جانبی؛ از کیف حمل تا ظرف غذا
برای نگهداری حیوان خانگی در خانه باید به فکر وسایل لازم هم بود: کیف حمل حیوانات بزرگ ۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، ظرف دوقلو آب و غذا ۴۰۰ تا ۴۲۰ هزار تومان، ظرف خاک گربه همراه کیسه خاک ۴۰۰ هزار تومان و کولهپشتی مخصوص سگ و گربه بین یک تا ۳ میلیون تومان قیمت دارد. اگر خانه کوچک باشد و قرار باشد حیوان را به پیادهروی ببرید، احتمالاً به بند، قلاده، لباس مخصوص، کفش یا حتی عینک سگ نیاز خواهید داشت و هرکدام از اینها هم داستان قیمتی جداگانهای دارند.
سهم حیوان از درآمد خانوار
اگر همه این هزینهها را کنار هم بگذاریم، رقم نهایی تکاندهنده است. نگهداری از یک حیوان خانگی معمولی (مثلاً گربه یا سگ کوچک) با احتساب غذا، خدمات دامپزشکی و لوازم ضروری، ماهانه بین ۲ تا ۷ میلیون تومان خرج دارد. این یعنی اگر خانوادهای با درآمد ۲۵ میلیون تومان در ماه زندگی میکند، دستکم ۲۰ تا ۳۰ درصد درآمدش باید صرف حیوان خانگی شود! برای حیوانات خاصتر یا نژادهای گرانتر، این رقم بهمراتب بالاتر است.
هتل حیوانات؛ گزینه لوکس برای سفر
برای کسانی که سفر زیاد دارند، مراکز نگهداری حیوانات خانگی راهحل جایگزین شدهاند. «هتل حیوانات» حالا در تهران و چند شهر بزرگ دیگر فعالیت دارند و هر شب اقامت حیوان بین ۲۰۰ هزار تا یک میلیون تومان هزینه دارد. برخی از این مراکز حتی امکانات ویژهای مثل استخر کوچک، بازی گروهی، اتاق اختصاصی و دوربین آنلاین دارند تا صاحب حیوان بتواند از راه دور او را ببیند.
وقتی حیواندوستی خرج دارد
در نهایت، نگهداری از حیوان خانگی در ایران دیگر تفریح سادهای نیست بلکه تصمیمی اقتصادی است. در روزگاری که بسیاری از خانوادهها برای هزینههای ضروری تحت فشار هستند، گروهی حاضرند بخش قابل توجهی از درآمدشان را صرف رفاه و آرامش حیوان محبوبشان کنند.
در مقابل، عدهای این روند را نشانه شکاف طبقاتی میدانند؛ وقتی یک خانواده برای خوراک ماهانه مشکل دارد، خانوادهای دیگر برای گربهاش پوچ خارجی و خدمات آرایش رزرو میکند. اما واقعیت این است که پشت این تب حیواندوستی، نوعی نیاز عاطفی پنهان هم وجود دارد؛ میل انسان مدرن به داشتن دوستی بیقضاوت، ساکت و همیشه حاضر. شاید همین است که حتی گرانی، تورم و هزینههای سنگین هم هنوز نتوانسته مانع این رابطه شود. رابطهای که حالا بخشی از زندگی شهری و اقتصاد خانوار ایرانی شده است.
هزینههای بالای یار وفادار
نگهداری حیوانات در ایران به پدیدهای فرهنگی بدل شده است. پدیدهای که هم نشانه تنهایی است و هم مولد یک اقتصاد جدید با هزاران شغل کوچک و هزینههای بزرگ
در سالهای اخیر، داشتن حیوان خانگی در ایران از یک علاقه شخصی به یک سبک زندگی شهری تبدیل شده است. دیگر فقط طبقه مرفه شمال شهر نیست که سگهای مینیاتوری یا گربههای پرشین نگه میدارد؛ حالا در شهرهای کوچک هم میتوان خانوادههایی را دید که برای بچههاشان تولهسگی میخرند یا برای دلخوشیِ روزهای تنهایی، گربهای به خانه میآورند.
از خرید تا بیمه حیوانات
یکی از تازهترین پدیدههای این سالها، بیمه حیوانات خانگی است. چند شرکت بیمه خصوصی، در قالب طرحهای خاص، خدماتی چون پرداخت خسارت در صورت بیماری یا مرگ حیوان را ارائه میکنند. در برخی طرحها، سقف تعهدات تا ۲۰ میلیون تومان است و حق بیمه سالانه حدود ۲ تا ۵ میلیون تومان محاسبه میشود. البته هنوز این طرحها بیشتر در تهران و چند کلانشهر دیگر در دسترساند، ولی نشان از شکلگیری یک نگاه جدید دارد؛ نگاهی که حیوان خانگی را نه فقط به عنوان موجودی زنده، بلکه به عنوان «دارایی عاطفی و اقتصادی» میبیند.
مشاغل جدید و کسبوکارهای پررونق
با گسترش نگهداری حیوانات، شغلهایی به وجود آمده که چند سال پیش حتی نامی از آنها نبود. آرایشگر حیوانات (Pet Groomer)، رفتاردرمانگر حیوانات (Animal Behaviorist)، مربی تولهسگها، پتسیتر یا نگهبان حیوان در خانه صاحبش و حتی عکاس حیوانات حالا مشتریهای ثابت دارند.
برخی از این افراد در شبکههای اجتماعی دهها هزار دنبالکننده دارند و ویدئوهای آموزش مراقبت یا اصلاح حیوانات را منتشر میکنند. در پلتفرمهای کاریابی نیز آگهیهای متعددی برای «پرستار گربه در منزل» یا «مربی سگ با تجربه» به چشم میخورد، با دستمزدهایی بین ۳۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان در هر ساعت.
حیوانات خانگی در دوران بحران اقتصادی
افزایش هزینههای نگهداری باعث شده برخی صاحبان حیوانات در ماههای اخیر به فروش یا واگذاری حیوانشان فکر کنند. شبکههایی در اینستاگرام و تلگرام برای «واگذاری حیوان به خانواده جدید» شکل گرفتهاند. برخی از این موارد از سر دلسوزی است، اما در عمل به نوعی بازار ثانویه تبدیل شدهاند که در آن حیوانات دستبهدست میشوند.
در عین حال، عدهای دیگر برای کاهش هزینهها به ساخت غذای خانگی برای حیوانات روی آوردهاند؛ ترکیبی از مرغ، برنج و سبزیجات که جایگزین غذای خشک آماده میشود. با وجود این صرفهجوییها، هزینههای دامپزشکی و واکسن همچنان فشار زیادی بر بودجه خانوار دارد.
