روز جهانی افراد دارای معلولیت فرصتی است برای گرامیداشت تلاش تمامی کسانی که در مسیر خدمترسانی به این قشر نقشآفرینی میکنند؛ از مددکاران و کارشناسان گرفته تا سایر گروههای متخصص.
هدف از نامگذاری این روز در جهان دو محور اصلی دارد:نخست، جلب توجه دولتها و جوامع به حقوق برابر افراد دارای معلولیت؛ و دوم، تغییر نگاه رایج از «ناتوانی» به «توانمندی متفاوت». جامعه باید بداند فرد دارای معلولیت صرفاً بخشی از توان جسمی یا حسی خود را از دست داده، اما میتواند با بهرهگیری از خدمات توانبخشی و سیاستگذاریهای درست، نقش برابر و سازندهای در جامعه ایفا کند.
با شکلگیری این رویکرد، فرد دارای معلولیت نه باری بر دوش جامعه، بلکه سرمایهای مؤثر برای رشد و توسعه تلقی میشود. تجربه کشورهای موفق نشان میدهد که هرگاه دولتها بستر شکوفایی استعدادهای افراد معلول را فراهم کردهاند، این افراد به فرصتهایی ارزشمند برای توسعه پایدار تبدیل شدهاند.
در ایران نیز پس از الحاق به کنوانسیون جهانی حقوق افراد دارای معلولیت در سال ۱۳۸۷ و تصویب قانون حمایت از حقوق معلولان در سال ۱۳۹۶ گامهای مهمی برداشته شد. اما شرایط اقتصادی، تحریمها و کاهش منابع مالی سبب شده اجرای بسیاری از احکام قانونی با مشکل مواجه شود. این وضعیت بهویژه بر معیشت افراد فاقد شغل یا افراد دارای هزینههای مضاعف توانبخشی و درمان تأثیر منفی گذاشته است. ضعف پوشش بیمهای و دشواری دسترسی به دارو و وسایل توانبخشی، سلامت عمومی این افراد را تهدید میکند.
در چنین شرایطی، ضروری است دولت نیازهای افراد دارای معلولیت را در اولویت قرار دهد و همزمان زمینه مشارکت بخش خصوصی و مردم را فراهم کند. سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ درحوزههای سلامت،مسکن وتوانمندسازی میتواند بسیار مؤثرتر از صرف منابع هنگفت برای فعالیتهایی مانند باشگاه داری حرفهای باشد. کافی است بدانیم بودجه سالانه سازمان آموزشوپرورش استثنایی حدود ۱۷۰ میلیارد تومان است؛ درحالیکه دستمزد یک بازیکن فوتبال گاهی به همین رقم میرسد. این مقایسه نشان میدهد تخصیص منابع در کشور نیازمند بازنگری جدی و مبتنی بر عدالت اجتماعی است.
علاوه بر این، اجرای کامل قانون حمایت از حقوق معلولان در حوزههایی همچون مناسبسازی شهر، حملونقل عمومی، مسکن حمایتی و اشتغال پایدار ضروری است. حمایت از کارفرمایان، ارائه مشوقها و ایجاد فرصتهای شغلی میتواند افراد دارای معلولیت را وارد چرخه تولید و خدمات کشور کند.
امید آنکه با سیاستگذاری صحیح، عدالتمحور و اجرای کامل قوانین موجود، شاهد فراهمشدن فرصتهای برابر و زندگی شایسته برای تمامی افراد دارای معلولیت باشیم.
مدیرعامل شبکه تشکلهای نابینایان
21212
