به گزارش خبرنگار مهر، آئین رونمایی از کتاب روایت اول، یادداشتهای کوتاه درباره دفاع مقدس رمضان، نوشته اعضای پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، امروز چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت در مجموعه باغ کتاب تهران برگزار شد.
در این مراسم که با حضور موسی نجفی رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، حمیدرضا حاجیبابایی نایبرئیس مجلس شورای اسلامی و حجتالاسلام علیرضا پناهیان همراه بود، ضرورت بازخوانی روشهای انتقال مفاهیم دینی با محوریت روایت و توصیف مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
روایتگری خودجوش؛ سرمایهای برای آینده
نجفی با اشاره به شرایط حساس کنونی منطقه و جهان اظهار داشت: امروز جنگ روایتها یکی از جدیترین عرصههای نبرد است و ما با انتشار کتاب روایت اول تلاش کردیم تا بخشی از مسئولیت خود را در این جنگ ظالمانه علیه مردم و ملت ایران ایفا کنیم.
وی با تشریح فلسفه نامگذاری این اثر افزود: نام کتاب را روایت اول گذاشتیم تا در نقلها و روایتهای مقابل دشمن، ما آغازگر باشیم و صدای حق را پیش از دیگران به گوش جهانیان برسانیم.
رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با مرور تاریخ پرافتخار ایران اسلامی گفت: کتاب روایت اول میخواهد بگوید ایران اول است؛ همچنان که تاریخ این مرز و بوم گواهی میدهد ایران همواره در مقابل زورگویان پیشگام بوده و دشمنان خود را ناکام گذاشته است.
نجفی تاکید کرد: ما مفتخریم که توانستیم این روحیه ایستادگی و تحقیر استکبار را در قالب روایتهای کوتاه و اثرگذار به ثبت برسانیم و الگویی برای انتقال ارزشهای دفاع مقدس در ماه رمضان ارائه دهیم.
وی با تقدیر از مشارکت داوطلبانه پژوهشگران در تدوین این کتاب تصریح کرد: این اثر محصول انگیزه درونی و تعهد همکاران ما در پژوهشگاه است که بدون هیچ چشمداشتی قلم زدند تا سهمی در تبیین حقایق داشته باشند.
نجفی در پایان افزود: امیدواریم روایت اول سرآغازی باشد برای تولید آثار بیشتر در این عرصه و الگویی برای سایر نهادهای فرهنگی تا در میدان جنگ روایتها، پرچم ایران را بالا نگه داریم.
غفلت از روش توصیفی، چالش اصلی آموزش دین
حجتالاسلام پناهیان در این مراسم با اشاره به وضعیت کنونی فضای دینی جامعه اظهار داشت: متاسفانه فضای جامعه در اثر تعلیمات دینی بیشتر به استدلال رو آورده و ذهنها برای دریافت معارف دینی اهل برهان شدهاند تا توصیف. در حالی که اصل استنباط ما بیش از آنکه برهانی باشد، توصیفی است و در حوزههای علمیه از این روش فاصله گرفتهایم.
وی با تاکید بر جایگاه علوم انسانی در این زمینه افزود: در علوم انسانی بیشتر کار بر روی توصیف است و ما به هرکس که میرسیم مبنای حرف را پیگیری میکنیم، در حالی که قرآن کریم بیشتر از مبانی به آثار میپردازد و ۹۰ درصد روایات ما نیز نه به اثبات حقایق، بلکه به توصیف آثار آن حقایق میپردازند.
پناهیان با بازگویی گفتوگوهای خود با علمای برجسته حوزه علمیه، دغدغه مشترک آنان درباره ضعف ادبیات دینی را تشریح کرد و گفت: مرحوم فاضل لنکرانی میفرمودند آیتالله بروجردی به کل گلستان سعدی حاشیه زدهاند؛ امروز طلبهها چقدر گلستان سعدی خواندهاند؟
وی ادامه داد: خدمت آیتالله جوادی آملی رسیدم و ایشان فرمودند اگر توانایی داشتم زندگی هزار نفر از طلبهها را تامین میکردم و از همه میخواستم روی شعر تمرکز کنند تا شاید یکی مثل مرحوم فردوسی شود. همچنین در دیدار با آیتالله وحید خراسانی درباره چرایی شبیه نبودن ادبیات دینی ما به قرآن صحبت کردیم و ایشان با تاسف فرمودند کاش من در بند فقه و اصول نبودم و به قرآن میپرداختم.
این پژوهشگر حوزوی با استناد به کلام حافظ شیرازی تاکید کرد: حافظ میگوید اگر چنین قرآن را نمیخواندم کتاب خودم را نمیسرودم؛ این نشاندهنده تاثیر عمیق قرآن بر ادبیات توصیفی است که ما از آن غافل ماندهایم.
روایتگری، راهبرد تربیتی رهبر شهید
پناهیان با اشاره به دیدگاههای مقام معظم رهبری درباره آموزش دین گفت: رهبر شهید از اینکه خیال من را از بابت این نگاه پسندیدند، فرمودند من از قبل انقلاب معتقد بودم آموزش دین را نباید با اصول عقاید آغاز کرد، بلکه باید با زندگی شخص پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله آغاز کرد، چون این چیزی است که انسان در عالم واقع میبیند.
وی افزود: ما در روایت عالمانه و حکیمانه ضعف داریم و خودمان را خوب روایت نکردهایم. شهید صدر در این زمینه پیشتازی عجیبی دارند و میگویند کسی را متقاعد نکنید ما را بپذیرد، بلکه سبک زندگی را طوری کنید که طرف مقابل خود به ما بپیوندد.
ضرورت آموزش روایتگری در حوزههای علمیه
پناهیان با انتقاد از کمتوجهی به درس روایتگری در برنامههای درسی حوزههای علمیه تصریح کرد: ما طلبهها حتی دو واحد هم درس روایتگری نمیگیریم و گاه این مهارت را در حد فن خطابه تقلیل میدهیم، در صورتی که کار توصیف، کاری سنگین و نیازمند توانمندیهای ویژه است.
وی با اشاره به اشتیاق جهانی برای شنیدن صدای جمهوری اسلامی ایران هشدار داد: الان مردم دنیا مشتاق شنیدن از ما هستند، ولی کتابخانهها خالی هستند. تئوریزه کردن آنچه در جامعه ما اتفاق میافتد بسیار مهم است و نباید نقد تمدن غرب را تنها به متکلمان و فیلسوفان واگذار کرد؛ گاهی علوم انسانی خود را دست کم میگیرد.
