به گزارش خبرآنلاین؛ یکم شهریور روز بزرگداشت ابوعلی سینا و روز پزشک در شرایطی فرا می‌رسد که نظام سلامت با تناقضی جدی روبه‌روست؛ از یک سو ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی افزایش یافته و از سوی دیگر، در برخی رشته‌های تخصصی و فوق‌تخصصی، استقبال کاهش یافته و حتی صندلی‌های دستیاری خالی می‌ماند. در کنار این مسئله، کاهش درآمد، سختی شرایط کاری، مهاجرت و حتی روی آوردن برخی پزشکان به مشاغل غیرپزشکی، نگرانی‌ها درباره آینده نیروی انسانی نظام سلامت را بیشتر کرده است.
صندلی‌هایی که خالی می‌مانند
آن‌طور که معاون آموزشی وزارت بهداشت در گفت‌وگو با ایسنا گفته، معضل خالی ماندن صندلی‌های دستیاری دو علت دارد؛ از یک سو وزارت بهداشت بر اساس برنامه هفتم مکلف به افزایش سالانه ۱۲ درصدی ظرفیت پذیرش دستیاری است و از سوی دیگر استقبال از برخی رشته‌های تخصصی کاهش یافته است.
طاهره چنگیز در این باره از رشته‌های اطفال، بیماری‌های عفونی، طب اورژانس و بیهوشی نام برده و گفته است استقبال از این رشته‌ها کاهش یافته؛ رشته‌هایی که برخی از آنها مانند طب اورژانس، به‌ویژه در شهرستان‌های کوچک، نقشی حیاتی در ارائه خدمات ۲۴ ساعته دارند. او همچنین داخلی و جراحی را از رشته‌های مادر و اصلی پزشکی دانسته و تأکید کرده است که باید برای ماندگاری این رشته‌ها چاره‌ای اندیشید.
معاون آموزشی دانشگاه علوم پزشکی ایران نیز در گفت‌وگو با ایسنا، همین روند را تأیید کرده و گفته است ظرفیت‌های دستیاری در رشته‌های کودکان، طب اورژانس و بیهوشی خالی مانده و این وضعیت در حال سرایت به جراحی، داخلی و عفونی است. به گفته شباهنگ جعفرنژاد، حتی در برخی رشته‌های فوق‌تخصصی مانند جراحی کودکان و برخی فوق‌تخصص‌های مرتبط با جراحی قلب نیز استقبال پایین است.
وقتی درآمد با سختی کار نمی‌خواند
یکی از محورهای مشترک اظهارات مسئولان، مسئله درآمد و شرایط اقتصادی پزشکان است. معاون درمان وزارت بهداشت که به نوشته تسنیم در آیین بزرگداشت روز پزشک در اردبیل سخن گفته، دریافتی پزشک متخصص در مناطق محروم را حدود ۲۵ تا ۲۶ میلیون تومان در ماه اعلام کرده و گفته است این رقم حتی هزینه رفت‌وآمد او را نیز پوشش نمی‌دهد. او همچنین مبلغ ویزیت پزشک عمومی را ۳۰۰ هزار تومان عنوان کرده و آن را با توجه به شرایط کار، رقم پایینی دانسته است.
طاهره چنگیز نیز در گفت‌وگو با ایسنا از پرداختی حدود ۲۰ میلیون تومان برای برخی پزشکان طرحی سخن گفته و تأکید کرده است که سختی کار، دوری از خانواده، هزینه مسکن و رفت‌وآمد و تأخیر در پرداخت مطالبات، انگیزه ورود به رشته‌های دشوار را کاهش داده است.
محمدباقر حیدری، رئیس سازمان نظام پزشکی کرمانشاه، نیز در گفت‌وگو با ایسنا گفته است درآمد پزشکان طی سال‌های اخیر به میزان قابل توجهی کاهش یافته و حتی پزشکانی با حقوق زیر ۳۰ میلیون تومان در ماه وجود دارند. به گفته او، پزشکی در ایران الزاماً به معنای پولدار بودن نیست و درآمد برخی پزشکان با سختی و زحمت کار آنها تناسب ندارد.
مهاجرت؛ زنگ خطری که بلندتر شده است
کاهش درآمد تنها به کاهش استقبال از برخی رشته‌ها محدود نمانده و به گفته مسئولان، نشانه‌هایی از افزایش تمایل به مهاجرت نیز دیده می‌شود. حیدری می‌گوید آمار دقیقی از مهاجرت پزشکان در دست نیست، اما درخواست برای دریافت گواهی گود استندینگ در سال‌های اخیر جهش چشمگیری داشته است؛ گواهی‌ای که می‌تواند برای ارائه به کشورهای مقصد مهاجرت استفاده شود.
او البته تأکید کرده که درخواست این گواهی لزوماً به معنای مهاجرت نیست، اما آن را زنگ خطری جدی دانسته و پایین بودن درآمد و دریافتی پزشکان را یکی از دلایل مهاجرت عنوان کرده است.
از طبابت تا مشاغل دیگر
در همین شرایط، بخشی از پزشکان نیز مسیر دیگری را انتخاب می‌کنند. معاون درمان وزارت بهداشت به تسنیم گفته است پرداختی‌های پایین موجب بی‌رغبتی، بی‌حالی و افسردگی برخی پزشکان شده و عده‌ای از اطبا، طبابت را رها کرده و وارد مدیریت شرکت‌ها و ساخت‌وساز می‌شوند. به گفته او، برخی پزشکان جوان حتی از داشتن مسکن و سرپناه مناسب برای تشکیل خانواده نیز محروم‌اند.
حیدری نیز در گفت‌وگو با ایسنا از پیامدهای درآمد پایین پزشکان، از جمله تمایل به مهاجرت و مداخله در حوزه‌هایی با درآمد بیشتر سخن گفته است.
در چنین شرایطی، مسئله فقط تعداد پزشکان نیست؛ چگونگی توزیع آنها، ماندگاری متخصصان در رشته‌های حیاتی و فراهم کردن شرایطی برای ادامه فعالیت حرفه‌ای آنها نیز به دغدغه‌ای جدی تبدیل شده است. روز پزشک امسال، در کنار تقدیر از جامعه پزشکی، یادآور مسئله‌ای است که اگر برای آن چاره‌ای اندیشیده نشود، خالی ماندن صندلی‌های دستیاری برخی رشته‌های مادر می‌تواند به یکی از چالش‌های آینده نظام سلامت تبدیل شود.
۲۳۳۲۳۳
