خبرگزاری مهر- گروه استان‌ها: عملیات حماسی «طوفان الاقصی» در هفتم اکتبر، فراتر از یک غافلگیری تاکتیکی و نظامی، زلزله‌ای بنیادین بود که ارکان امنیتی و هیمنه اطلاعاتی رژیم صهیونیستی را در هم شکست. این رخداد تاریخی خط بطلانی کشید بر دهه‌ها پروپاگاندا و هژمونی رسانه‌ای بلوک غرب که همواره کوشیده بود چهره‌ای شکست‌ناپذیر، مظلوم‌نما و تثبیت‌شده از این رژیم اشغالگر به افکار عمومی جهان عرضه کند؛ تصوری کاذب که در ساعات نخست این عملیات فرو ریخت و مسیر تحولات منطقه را به نقطه بی‌بازگشت رساند.
در پرتو این حماسه ماندگار، افکار عمومی در سراسر جهان بیدار شد و با عبور از حصار سانسور جریان مسلط رسانه‌ای، بر این حقیقت اساسی تأکید کرد که تاریخ رنج و منازعه فلسطین هرگز از هفتم اکتبر آغاز نشده است. حضور پرشور و فراگیر شهروندان، نخبگان و جوانان با زبان‌ها و ملیت‌های گوناگون در میدان‌های واقعی و شبکه‌های اجتماعی نشان داد که دهه‌ها جنایت، آپارتاید و اشغالگری سیستماتیک دیگر قابل کتمان نیست و مقاومت مشروع ملت فلسطین، واکنشی ناگزیر به سال‌ها ستم و انباشت جنایات صهیونیست‌ها بوده است.
همگرایی «وحدت میدان‌ها» و ارتقای دیپلماسی مقاومت
از منظر ژئوپلیتیک و راهبردی، طوفان الاقصی نقطه عطف تحقق عینی و عملیاتی نظریه «وحدت میدان‌ها» میان اضلاع مختلف جبهه مقاومت بود. همراهی هماهنگ و پیوسته نیروهای مقاومت در یمن، لبنان و عراق، ضمن تغییر توازن قوا و بستن گلوگاه‌های راهبردی به روی رژیم صهیونیستی، موقعیت دیپلماتیک و نفوذ معنوی حامیان آرمان فلسطین به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران را در میان ملت‌های منطقه و امت اسلام به سطحی بی‌سابقه ارتقا بخشید و نشان داد که سرنوشت قدس پیوند ناگسستنی با امنیت پایدار منطقه دارد.
این خیزش تاریخی به‌طور هم‌زمان دو ضربه فلج‌کننده بر راهبردهای بین‌المللی تل‌آویو و واشنگتن وارد ساخت؛ از یک‌سو طرح‌های توسعه‌طلبانه سازش و قطار پروژه عادی‌سازی روابط (پیمان ابراهیم) را با بن‌بستی بازگشت‌ناپذیر و هزینه‌ای سیاسی-اجتماعی سنگین روبه‌رو کرد، و از سوی دیگر جبهه‌ای حقوقی و جهانی در نهادهایی چون دیوان بین‌المللی دادگستری و دیوان کیفری بین‌المللی گشود تا برای نخستین‌بار، سران این رژیم در جایگاه متهمان قطعی نسل‌کشی و جنایت جنگی قرار گیرند.
طوفان الاقصی فرآیند گذار از نظم تک‌قطبی غرب‌محور به ساختاری چندوجهی با کنشگری مؤثر بلوک «جنوب جهانی» و قدرت‌های نوظهور را شتاب بخشید. این رویداد ثابت کرد که اراده پولادین و حق‌طلبانه ملت‌های تحت ستم قادر است محاسبات تسلیحاتی پیشرفته‌ترین اتحادهای نظامی را برهم زند و رژیم صهیونیستی را در سراشیبی افول، انزوای جهانی و دالانی بی‌بازگشت قرار دهد؛ رویکردی که ابعاد معرفتی، حقوقی و راهبردی آن در گفت‌وگو با کارشناسان و صاحب‌نظران نیازمند واکاوی دقیق است.
طوفان الاقصی؛ بیداری افکار عمومی علیه رژیم صهیونیستی
در همین رابطه زینب اصغریان، استاد دانشگاه و کارشناس حوزه بین‌الملل، با اشاره به تحولات پس از عملیات «طوفان الاقصی» در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: این رویداد صرفاً یک عملیات نظامی نبوده، بلکه نقطه عطفی معرفت‌شناختی در بازتعریف مفاهیمی چون مظلومیت، مقاومت و مشروعیت در گفتمان جهانی است. «طوفان الاقصی» با شکستن انحصار روایت غربی، معادلات قدرت نرم، الگوهای اتحاد منطقه‌ای و مبانی حقوقی نظم بین‌الملل را دستخوش تغییرات بنیادین کرده است.
این کارشناس حوزه بین‌الملل بیان کرد: رهبر شهید انقلاب در ۱۸ مهر ۱۴۰۲، تنها یازده روز پس از این عملیات، آن را «شکستی غیرقابل ترمیم» برای رژیم صهیونیستی خواندند و تأکید کردند که «این بلا را عملکرد خود صهیونیست‌ها بر سرشان آورد. وقتی ظلم و جنایت از حد گذشت، وقتی درنده‌خویی به نهایت رسید، باید منتظر طوفان بود».
وی در بخش دیگری از تحلیل خود به تحول در روایت‌گری و جهانی‌شدن مسئله فلسطین پرداخت و گفت: پیش از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، غرب می‌کوشید مسئله فلسطین را به بحرانی مقطعی یا صرفاً عربی تقلیل دهد، اما «طوفان الاقصی» شکافی عمیق در تصویر دیرینه اسرائیل در افکار عمومی جهانی ایجاد کرد.
اصغریان با استناد به نظرسنجی Pew Research Center که بین ۲۳ تا ۲۹ مارس ۲۰۲۶ با ۳,۵۰۷ بزرگسال آمریکایی انجام شد، خاطرنشان کرد: ۶۰٪ آمریکایی‌ها دیدگاه نامطلوب نسبت به اسرائیل دارند که از ۵۳٪ در بهار ۲۰۲۵ و ۴۲٪ در ۲۰۲۲ افزایش یافته است. این روند در میان دموکرات‌ها به ۸۰٪ رسیده و ۵۹٪ آمریکایی‌ها اعتماد خود به نتانیاهو را از دست داده‌اند. همچنین تحلیل Brookings Institution در اوت ۲۰۲۵ نشان می‌دهد ۴۵٪ رأی‌دهندگان آمریکایی معتقدند اسرائیل در غزه مرتکب «نسل‌کشی» می‌شود (در مقابل ۳۱٪ مخالف) و ۸۴٪ خواهان آتش‌بس فوری هستند.
طوفان الاقصی؛وحدت میدان ها
این استاد دانشگاه با اشاره به پیوند راهبردی محور مقاومت اظهار کرد: عملیات طوفان الاقصی با پشتیبانی حزب‌الله، انصارالله یمن و گروه‌های مقاومت عراق ذیل راهبرد «وحدت میدان‌ها» شکل گرفت.
وی به سخنان رهبر شهید انقلاب در ۱۴ خرداد ۱۴۰۳ در مراسم سی‌وپنجمین سالگرد ارتحال امام خمینی استناد کرد که رهبر شهید تأکید فرمودند: «عملیّات طوفان‌الاقصیٰ یک ضربه‌ای بود که قابل جبران نیست و رژیم صهیونیستی را در یک مسیری قرار داده است که انتهای آن مسیر جز اضمحلال و نابودی چیز دیگری نیست.»
اصغریان بیان کرد: این پیوند راهبردی، قدرت چانه‌زنی سیاسی و میدانی مقاومت را در معادلات منطقه‌ای تثبیت کرده است.
این کارشناس حوزه بین‌الملل در تشریح تقویت دیپلماسی رسانه‌ای ایران و بهبود جایگاه در افکار عمومی عرب بیان کرد: داده‌های Arab Barometer نشان می‌دهد محبوبیت ایران در جهان عرب پس از طوفان الاقصی دستخوش تحولی بی‌سابقه شده است. به گزارش ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶ این نهاد اشاره کرد که بر اساس آن، ۸۴٪ از شهروندان موریتانی کشوری سنی‌مذهب و بیش از ۳۰۰۰ مایل دورتر از ایران دیدگاه مطلوب نسبت به ایران دارند.
وی افزود: این رقم از محبوبیت ترکیه (۷۹٪)، قطر (۷۳٪) و عربستان سعودی (۷۰٪) نیز بالاتر است و بسیار فراتر از ایالات متحده (۲۰٪)، فرانسه (۳۴٪) و آلمان (۲۵٪) قرار می‌گیرد.
اصغریان با بیان اینکه تحلیلگران عرب اذعان می‌کنند ایران «تا حد زیادی در مدیریت کمپین رسانه‌ای و روانی خود در منطقه عربی موفق بوده و توانسته بخش بزرگی از مخاطبان غیرشیعی را متقاعد کند که از آرمان‌های امت عربی دفاع می‌کند»، افزود: این موفقیت مرهون ترکیبی از دیپلماسی رسانه‌ای داخلی و خارجی، حضور فعال در شبکه‌های اجتماعی و بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان تحلیلی چندزبانه است. البته راهبرد رسانه‌ای ایران باید از واکنش‌گرایی به روایت‌سازی فعال، از تمرکز بر مخاطب شیعی به تعامل فراگیر با افکار عمومی سنی، و از ابزارهای سنتی به دیپلماسی دیجیتال هوشمند ارتقا یابد.
این کارشناس ارشد حوزه بین‌الملل در خصوص تأثیر این تحولات بر پروژه عادی‌سازی و پیمان ابراهیم گفت: پیمان ابراهیم که پیش از جنگ با میانجی‌گری آمریکا در حال گسترش به عربستان سعودی بود، پس از طوفان الاقصی با توقف عملی مواجه شد. مقیاس تلفات و ویرانی غزه، عادی‌سازی با اسرائیل را در جهان عرب «از نظر سیاسی سمی» کرد.
وی به تحلیل ژوئن ۲۰۲۶ مرکز Carnegie Endowment for International Peace استناد کرد و گفت: این تحلیل نشان می‌دهد راه‌حل دوکشوری طی دهه‌ها به‌جای یک «طرح مشخص»، به یک «افسانه» تبدیل شده و ادامه وضعیت موجود، «آپارتاید را به یک خطر کنونی» بدل کرده است؛ «آپارتاید یک خطر آینده نیست. واقعیت حاکم بر فلسطینیان است».
اصغریان افزود: عربستان سعودی صریحاً اعلام کرد مشارکتش در این پیمان به «مسیر روشن به سوی راه‌حل دوکشوری» وابسته است.
شتاب بی سابقه مسیر حقوقی بین‌المللی پس از طوفان الاقصی
این استاد دانشگاه پیرامون راهکارهای حقوقی و دیپلماتیک فرارو ابراز کرد: مسیر حقوقی بین‌المللی پس از طوفان الاقصی شتاب بی‌سابقه‌ای گرفته است.
وی به اقدام آفریقای جنوبی در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۳ برای ثبت پرونده‌ای در دیوان بین‌المللی دادگستری علیه اسرائیل به اتهام نقض کنوانسیون نسل‌کشی اشاره کرد و افزود: در ۲۶ ژانویه ۲۰۲۴ دادگاه تشخیص داد اقدامات اسرائیل در غزه «احتمالاً نسل‌کشی‌آمیز» است و اقدامات موقت صادر کرد. همچنین دادگاه کیفری بین‌المللی در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴ حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو و یوآو گالانت را به اتهام «جنایات علیه بشریت و جنایات جنگی» صادر کرد و مجمع عمومی سازمان ملل نیز در ۱۰ مه ۲۰۲۴ با ۱۴۳ رأی موافق، قطعنامه ES-۱۰/۲۳ را در حمایت از عضویت کامل فلسطین تصویب کرد.
اصغریان با اشاره به نقش قدرت‌های نوظهور و بلوک جنوب جهانی گفت: چین و روسیه در شورای امنیت با قطعنامه‌های آمریکایی درباره غزه مخالفت کرده و پیش‌نویس رقیب ارائه داده‌اند. گروه بریکس نیز در بیانیه دهلی نو از عضویت کامل فلسطین در سازمان ملل حمایت و بر راه‌حل دوکشوری بر اساس مرزهای ۱۹۶۷ تأکید کرد که نشان‌دهنده شکل‌گیری اجماعی بین‌المللی در حمایت از حقوق فلسطین و مقابله با یک‌جانبه‌گرایی غرب است.
این فعال سیاسی در جمع‌بندی خود با اشاره به افول نظم تک‌قطبی بیان کرد: طوفان الاقصی نشان داد قدرت‌های بزرگ غربی دیگر توانایی کنترل کامل روایت جهانی و مدیریت بحران‌های منطقه‌ای را ندارند.
وی به بیانات رهبر شهید انقلاب در ۱۴ خرداد ۱۴۰۳ استناد کرد که تأکید داشتند: «رژیم صهیونیستی خود را در دالان بن‌بستی انداخت که نجاتی ندارد.» و ایشان پیش‌تر در ۱۸ مهر ۱۴۰۲ فرموده بودند: «مقصّر خود شمایید ای ستمگران صهیونیست! عامل این طوفان خود شما هستید؛ خودتان بلا را به سر خودتان آوردید».
اصغریان خاطرنشان کرد: درس اصلی این حماسه برای ساختار جهانی این است که مقاومت مبتنی بر حق تعیین سرنوشت، حتی در برابر قدرتمندترین اتحادهای نظامی، می‌تواند معادلات را تغییر دهد. تثبیت پیروزی‌های سیاسی و میدانی مستلزم پیوند راهبردی میان مقاومت درون اراضی اشغالی، محورهای منطقه‌ای و ائتلاف‌های فرامنطقه‌ای است. همچنین راهکار عملیاتی پیشرو تداوم فشار حقوقی بین‌المللی، گسترش اجماع دیپلماتیک در جنوب جهانی، تقویت دیپلماسی رسانه‌ای فراگیر برای تعامل با افکار عمومی سنی و تبدیل این حماسه میدانی به دستاوردی پایدار در قالب پایان اشغالگری و تحقق حقوق ملت فلسطین است.
