به گزارش خبرآنلاین؛ مدرسه برای دانشآموزان امروز فقط محل درس خواندن نیست؛ جایی است که قرار است بخشی از هویت، مهارتهای اجتماعی و نگاه آنها به آینده در آن شکل بگیرد. با این حال، مسئلهای که در گفتوگوی کارشناسان آموزش و پرورش و واکنش مخاطبان به آن پررنگ شده، فاصله میان مدرسه و دانشآموزان و پرسش درباره توانایی نظام آموزشی برای ارتباط با نسل جدید است.
در گزارش «مهر متفاوت» خبرآنلاین، نرگس ملکزاده، معلم و کارشناس آموزش و مرتضی نظری، تحلیلگر مسائل آموزش و پرورش، درباره همین فاصله صحبت کردهاند؛ از کتابهای درسی و محدودیتهای معلمان گرفته تا شرایط اقتصادی دانشآموزان و مشکلاتی که خانوادهها برای ادامه تحصیل فرزندانشان با آن روبهرو هستند.
نظری معتقد است مدارس «قدرت آموزش و تربیت بچههای این نسل را ندارند»؛ نه به دلیل ضعف معلمان، بلکه به دلیل سیاستهایی که از نگاه او با ویژگیهای نسل جدید فاصله گرفتهاند. او تأکید کرده است که دانشآموزان خود را در بسیاری از محتوای آموزشی نمیبینند و موضوعاتی مانند عشق و دوست داشتن، موسیقی، حقوق، محیط زیست و تحمل دیگری در سالهای گذشته به موضوعات ممنوع یا محدود تبدیل شدهاند.
مخاطبان از تکرار مشکلات میگویند
بخشی از کامنتها نشان میدهد مسئله فاصله میان مدرسه و دانشآموز، از نگاه برخی مخاطبان موضوعی تازه نیست. «حسین» با اشاره به تجربه دوران تحصیل خود نوشته است: «من تحصیلم تو مدرسه شروع شد تمام این بحثها مطرح بود، الان هم فارغالتحصیل شدم بازم مطرح است.» او معتقد است برخی مشکلات آموزش و پرورش سالهاست تکرار میشوند، بدون اینکه تغییر محسوسی در آنها ایجاد شود. در مقابل، «محمد» که خود را معلمی با ۱۵ سال سابقه معرفی کرده، بخشی از انتقادهای مطرحشده درباره فضای مدرسه را قبول ندارد و نوشته است که در کلاس خود امکان گفتوگو درباره موضوعات مختلف را داشته است. او البته به تجربه خود از دریافت تذکر در دوران کاریاش اشاره کرده و معتقد است تعطیلی مدارس در سالهای کرونا و جنگ نیز به دانشآموزان آسیب آموزشی زده است.
وقتی مشکلات مدرسه به جیب خانوادهها میرسد
یکی دیگر از محورهای پرتکرار در واکنش مخاطبان، مسائل مالی و نحوه تأمین هزینههای مدارس است. یکی از کاربران از دریافت مبالغ مختلف از خانوادهها و خیرین انتقاد کرده و مدعی شده است در برخی موارد با وجود جمعآوری پول برای تجهیز مدرسه، مشکلاتی مانند نبود وسایل سرمایشی همچنان باقی مانده است. این کاربر خواستار نظارت بیشتر بر نحوه هزینهکرد منابع مدارس شده است. در گفتوگوی کارشناسی نیز موضوع تأمین مالی مدارس مطرح شده بود. ملکزاده تأکید کرده است اگر منابع به شکل عادلانه توزیع شود، مدارس نباید برای تأمین نیازهای خود به خانوادهها متکی باشند.
این مسئله برای مخاطبان زمانی جدیتر میشود که با وضعیت معیشتی خود دانشآموزان کنار هم قرار گیرد. در گزارش اصلی، ملکزاده از دانشآموزی گفته بود که مادرش اعلام کرده «ماهها هست که پنیر ندیده و صبحانه نخورده». او فقر را یکی از عوامل مؤثر بر ترک تحصیل دانسته و گفته بود هزینههایی مانند لباس، کتاب و لوازم مدرسه میتواند خانوادههای کمبرخوردار را برای ادامه تحصیل فرزندانشان با مشکل مواجه کند. یکی از کاربران نیز با اشاره به همین مسئله نوشته است که ممکن است برخی دانشآموزان با کمبود جدی مواد غذایی و پروتئین مواجه باشند.
علیرضا نوشته است: «یک زمانی نوروز و اول مهر برای بچهها روزهای خوبی بود، الان مشکلات اقتصادی و زندگی اجازه نمیدهد خانوادهها حتی حال خوب سادهای برای بچههایشان بسازند.»
دانشآموزی که خودش را در مدرسه نمیبیند
موضوع محتوای آموزشی نیز در میان واکنشها بازتاب داشته است. «المیرا» در واکنش به بحث درباره ممنوع بودن برخی موضوعات در مدرسه نوشته است: «کاش جنگ و کشتار ممنوع بود» و از اینکه دانشآموزان بیش از موضوعاتی مانند عشق و برابری، با مسائل سیاسی و اقتصادی و مشکلات اجتماعی مواجه شوند، انتقاد کرده است. از سوی دیگر، در گفتوگوی کارشناسی تأکید شده بود که دانشآموزان امروز مطالبات و دغدغههای متفاوتی دارند و اگر مدرسه نتواند فضایی برای گفتوگو و بیان دیدگاههای آنها ایجاد کند، فاصله میان دانشآموز و مدرسه بیشتر خواهد شد. نظری در همین زمینه گفته است مدرسه به جای آنکه برای دانشآموز نقش حامی داشته باشد، گاهی شبیه یک «دوربین نظارتی» دیده میشود؛ رویکردی که به گفته او فرصت خیالپردازی، هنر، ورزش و گفتوگو را محدود میکند.
خانواده و مدرسه؛ مسئولیت تربیت با چه کسی است؟
در میان کامنتها، نگرانی درباره رابطه خانواده و مدرسه نیز دیده میشود. کاربری نوشته است: «الان واقعا دعوا بین مدرسه و خانوادههاست که کی باید این نسل رو تربیت کنه» و درباره اینکه نسل امروز در سالهای آینده چه جامعهای خواهد ساخت، پرسش مطرح کرده است. این دغدغه در شرایطی مطرح میشود که کارشناسان نیز بر ضرورت تغییر رابطه مدرسه با دانشآموز تأکید کردهاند. ملکزاده معتقد است دانشآموز نباید به دلیل بیان نظرش تنبیه شود و مدرسه باید امکان گفتوگو را فراهم کند. از نگاه او، اگر دانشآموز در فضای مدرسه امکان حرف زدن نداشته باشد، اعتراض و گفتوگو به محیطهای بزرگتر منتقل میشود.
در مجموع، واکنش مخاطبان به این گزارش نشان میدهد بخش مهمی از نگرانیها صرفاً به نحوه برگزاری کلاسها محدود نمیشود؛ بلکه کاربران درباره کیفیت و محتوای آموزش، وضعیت اقتصادی دانشآموزان، نحوه تأمین مالی مدارس، نظارت بر منابع، فضای گفتوگو و فاصله میان مدرسه و نسل جدید سؤال دارند؛ مسائلی که بخشی از آنها از نگاه مخاطبان سالهاست تکرار میشود.
جزئیات بیشتر را در متن گفتوگو با نرگس ملکزاده و مرتضی نظری بخوانید.
۲۳۳۲۳۳
