دلار بالا رفت، خودرو فقط بخشی از مسیر را آمد
به گزارش اکوایران دو روز پیش، وقتی دلار در محدوده ۲۳۲ هزار تومان قرار داشت، در گزارشی از «رکود؛ فرصت خرید یا سکوت قبل از واکنش؟» نوشتیم که بازار خودرو حتی در برابر افزایش نرخ ارز هم واکنش چندانی نشان نمیدهد. حالا در هفتم مهر، دلار به محدوده ۲۵۲ هزار تومان رسیده؛ یعنی در همین فاصله حدود ۸.۶ درصد رشد کرده است.
اما جدول قیمت خودرو تصویر متفاوتی نشان میدهد. از ۱۲ خودروی داخلی و مونتاژی مورد بررسی، همه به جز آریزو ۶ GT افزایش قیمت داشتهاند، اما شدت این افزایش بسیار پایینتر از رشد دلار است. مجموع قیمت این خودروها بهطور متوسط حدود ۲.۲ درصد بالا رفته و میانگین درصد تغییرات نیز حدود ۲ درصد بوده است.
به بیان سادهتر، دلار در دو روز بیش از ۸ درصد گران شده، اما بخش عمده بازار خودرو هنوز این رشد را به قیمت خود منتقل نکرده است. این فاصله، یکی از نشانههای مهم رکود فعلی بازار است. در شرایط عادی، رشد چنین شدیدی در ارز باید فشار بیشتری برای افزایش قیمت خودرو ایجاد کند، اما وقتی تقاضای واقعی ضعیف باشد، فروشنده نمیتواند هر میزان افزایش هزینه یا نرخ ارز را به خریدار منتقل کند.
در جدول امروز، پژو ۲۰۷ پانوراما اتوماتیک با رشد حدود ۲.۷ درصدی از ۳ میلیارد و ۱۱۵ میلیون به ۳ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است. دناپلاس توربو ۱.۸ درصد، تارا V4 توربو ۲.۱ درصد، شاهین G اتوماتیک ۱.۹ درصد و KMC J7 حدود ۱.۸ درصد رشد کردهاند.
در خودروهای مونتاژی اما فیدلیتی پرستیژ با رشد حدود ۶.۳ درصدی از ۷ میلیارد و ۹۵۰ میلیون به ۸ میلیارد و ۴۵۰ میلیون تومان رسیده و بیشترین افزایش جدول را داشته است. در مقابل، آریزو ۶ GT با وجود رشد نرخ ارز، همچنان روی ۵ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان باقی مانده است.
بنابراین هنوز نمیتوان از یک موج فراگیر افزایش قیمت در بازار خودرو صحبت کرد. آنچه دیده میشود بیشتر یک واکنش ناقص و با تأخیر به جهش ارز است؛ واکنشی که شدت آن فعلاً به اندازهای نیست که بتواند رکود بازار را کنار بزند.
اما اتفاق اصلی در وارداتیهاست
با این حال، مهمترین اتفاق امروز در جدول نیست. در بازار خودروهای وارداتی، مخصوصاً خودروهای لوکس و گرانقیمت، وضعیت متفاوتی شکل گرفته است.
در دو روز گذشته، درخواست برای خرید خودروهای وارداتی و بهخصوص مدلهای لوکس کمی بیشتر شده است. اما همزمان اتفاق عجیبی در سمت عرضه رخ داده: تقریباً کسی حاضر به فروش نیست.
این عقبنشینی فقط از سوی مالکان خودروها نیست. حتی بخشی از نمایشگاهداران و فعالان بازار وارداتی نیز فعلاً از فروش فاصله گرفتهاند. نتیجه این وضعیت آن است که برای بسیاری از خودروهای وارداتی دیگر نمیتوان یک «قیمت بازار» مشخص اعلام کرد؛ چون عددی که روی آگهی یا تابلوی نمایشگاه دیده میشود الزاماً به معنای وجود خودرو با همان قیمت برای فروش نیست.
به همین دلیل، خودروهای وارداتی را در جدول قیمت امروز کنار گذاشتهایم. وقتی برای یک خودرو همزمان یک قیمت در سایت، یک قیمت در نمایشگاه و یک قیمت در معامله احتمالی وجود داشته باشد و اساساً فروشنده واقعی حاضر به عرضه نباشد، ثبت یک عدد به عنوان «قیمت بازار» بیشتر شبیه ثبت یک برچسب است تا گزارش واقعیت بازار.
این وضعیت میتواند یک پیام مهم برای روزهای آینده داشته باشد. افزایش تقاضا در شرایطی که عرضهکننده عقب نشسته، لزوماً به معنای انجام معامله بیشتر نیست. حتی برعکس، ممکن است بازار را به سمت شکاف بیشتر میان قیمتهای اعلامی و قیمت معامله ببرد.
رکود هنوز پابرجاست، اما رفتار بازار عوض شده
بازار خودرو در دو روز گذشته از یک طرف با جهش بیش از ۸ درصدی دلار مواجه شده و از طرف دیگر هنوز نتوانسته به همان نسبت حرکت کند. این یعنی رکود همچنان مانع اصلی انتقال شوک ارزی به قیمت خودرو است.
اما در بخش وارداتیها یک تفاوت مهم دیده میشود: ترس از فروش ارزانتر از قیمت آینده، در حال افزایش است. وقتی مالک تصور میکند جایگزین کردن خودرو در آینده با قیمت بالاتری انجام خواهد شد، ترجیح میدهد فعلاً فروشنده نباشد. این رفتار در خودروهای گرانقیمت شدیدتر است، چون تعداد معاملات پایینتر و فاصله میان قیمتها نیز بیشتر است.
در نتیجه، بازار امروز را نمیتوان صرفاً با این گزاره توضیح داد که «دلار گران شد و خودرو هم گران شد». بخش بزرگی از خودروهای داخلی و مونتاژی هنوز بسیار کمتر از نرخ ارز رشد کردهاند و نشان میدهند تقاضا توان همراهی با افزایش قیمت را ندارد. در طرف دیگر، بازار وارداتیها با افزایش نسبی تقاضا روبهرو شده، اما عرضهکنندگان عقب کشیدهاند.
بنابراین اگر گزارش دو روز قبل میپرسید «رکود، فرصت خرید است یا سکوت قبل از واکنش؟»، بازار امروز هنوز پاسخ قطعی به این سؤال نداده است. فقط یک نشانه تازه اضافه شده: دلار دیگر ۲۳۲ هزار تومان نیست، به ۲۵۲ هزار تومان رسیده، اما خودرو هنوز تمام این فاصله را در قیمت خود منعکس نکرده است. و در بازار وارداتیها، حتی مسئله قیمتگذاری هم در حال تبدیل شدن به مسئله عرضه است.
در ادامه گزارش قبلی اکوایران که دو روز قبل منتشر شد را بخوانید:
بازار خودرو در حالی وارد هفته اول مهرماه شده که نرخ دلار از ۲۳۲ به ۲۳۴ رسیده، اما این افزایش تقریباً هیچ ردی در جدول قیمت خودرو نگذاشته است. مقایسه قیمتهای ۵ مهر با ۲۸ شهریور نشان میدهد از ۲۱ مدل بررسیشده، ۱۴ مدل ارزانتر شدهاند و فقط تعداد انگشتشماری رشد قیمت داشتهاند؛ رفتاری که نه فقط با گرانشدن دلار، بلکه با عادت همیشگی بازار خودرو در ابتدای پاییز هم همخوانی ندارد، چراکه معمولاً با شروع این فصل رکود بازار تشدید میشود، نه اینکه قیمتها پایین بیایند.
رکود؛ فرصت خرید یا سکوت قبل از واکنش؟
به گفته برخی فعالان بازار، دقیقاً همین بیتفاوتی قیمتها نسبت به رشد دلار است که شرایط فعلی را برای مصرفکننده واقعی -کسی که برای استفاده شخصی خودرو میخواهد نه سرمایهگذاری- به فرصتی قابل توجه تبدیل کرده. منطق این گروه این است: تا وقتی اتفاق غیرمنتظرهای در فضای ارزی یا سیاسی نیفتد، ادامه همین بیرمقی بازار محتملتر از یک جهش ناگهانی است.
این البته به آن معنا نیست که همه فعالان بازار به تداوم این وضعیت خوشبیناند. بخشی از آنها این سکون را نه نشانه ثبات، بلکه نشانهی تجمیع فشار میدانند؛ به این معنا که بازار بهجای واکنش تدریجی به رشد دلار، فعلاً آن را نادیده گرفته و همین انباشت بیواکنشی میتواند در صورت وقوع یک محرک جدید، بهصورت فشرده و یکباره خودش را نشان دهد.
دلار گران شد، خودرو گوش نداد
نکته قابلتوجه در رفتار اخیر بازار این است که خودرو نهتنها به رشد دلار واکنش افزایشی نشان نداده، بلکه در بسیاری از مدلها حتی نسبت به روز قبل هم کاهشی بوده است. این را میتوان از دو زاویه خواند: از یک طرف نشانهای از عمق رکود و کمبود تقاضاست -یعنی حتی محرک صعودی مثل گرانشدن ارز هم برای تحریک بازار کافی نیست- و از طرف دیگر، هشداری است که غیبت واکنش امروز، ضمانتی برای غیبت واکنش فردا نیست.
این الگو تازگی هم ندارد. حدود دو ماه پیش هم در گزارشی مشابه در اکوایران به وضعیتی نزدیک به همین موضوع اشاره کرده بودیم؛ آنجا بازار چند روز متوالی در محدوده قیمتی مشخصی ثابت مانده بود و برخی فعالان همان ثبات را فرصتی برای خرید مصرفی میدانستند، هرچند گروهی دیگر آن آرامش را بیشتر یک توقف موقت تا آغاز یک روند پایدار ارزیابی میکردند. تکرار همین دوگانگی دیدگاه بعد از یک ماه نشان میدهد رکود فعلی ریشهایتر از یک نوسان کوتاهمدت است.
فعلاً بازار خودرو در برابر گرانشدن دلار هم مقاومت نشان داده و این میتواند برای مصرفکننده واقعی، پنجرهای با ریسک نسبتاً کمتر باز کند. اما برای کسی که با نگاه سرمایهگذاری وارد بازار میشود، همچنان باید محتاط بود؛ چون سکوت امروز بازار، تضمینی برای سکوت فردا نیست.
