خبرگزاری مهر، گروه استانها– عاطفه وفاییان: مامایی حرفهای است که با یکی از مهمترین و زیباترین لحظات زندگی انسان گره خورده است؛ لحظه تولد. اما نقش ماما تنها به حضور در اتاق زایمان محدود نمیشود، بلکه از پیش از بارداری آغاز شده و تا پس از تولد نوزاد ادامه دارد. ماما همراه و همدل مادر است؛ از آموزش و مشاورههای پیش از بارداری گرفته تا مراقبتهای دوران بارداری، زایمان و حمایتهای پس از آن.
در نظام سلامت، ماما نقشی حیاتی در حفظ جان و سلامت دو انسان به طور همزمان بر عهده دارد؛ مادر و نوزاد. این مسئولیت سنگین در کنار نیاز به دانش تخصصی، مهارت عملی، صبر و همدلی، مامایی را به یکی از حساسترین و ارزشمندترین حرفهها تبدیل کرده است. با این حال، بسیاری از ابعاد گسترده این حرفه همچنان برای جامعه ناشناخته مانده و اغلب تنها به لحظه تولد خلاصه میشود.
مامایی چیزی فراتر از یک شغل است؛ ترکیبی از عشق، مسئولیت و تعهد. ماماهای مشهدی از تجربههای شیرین و سخت این مسیر میگویند؛ از لحظه شنیدن نخستین گریه نوزاد تا مدیریت شرایط بحرانی برای حفظ سلامت مادر و جنین. روایتهای آنان تصویری روشن از همراهی بیوقفه ماما، از آغاز مسیر مادری تا نخستین آغوش زندگی، ترسیم میکند.
ماما؛ از همراهی پیش از بارداری تا مراقبت از مادر و نوزاد
مریم شیرزاد، کارشناس مامایی و سرپرستار بخش زنان و مامایی بیمارستان هاشمینژاد مشهد در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: مامایی فقط به لحظه زایمان محدود نمیشود و ماما از پیش از بارداری تا پس از تولد کنار مادر حضور دارد.
کارشناس مامایی و سرپرستار بخش زنان و مامایی بیمارستان هاشمینژاد مشهد در درباره دلیل انتخاب این رشته گفت: علاقه به کمک به مادران و حضور در لحظه تولد یک انسان، مهمترین انگیزه من برای انتخاب رشته مامایی بود.
وی گفت: زمانی که یک مادر زایمان موفقی را پشت سر میگذارد و نوزاد سالمش را در آغوش میگیرد، احساس آرامش و سبکی خاصی به ماما دست میدهد که قابل توصیف نیست.
شیرزاد افزود: در رشته مامایی ما با لحظهای از زندگی انسان سر و کار داریم که با تولد و شادی همراه است. دیدن اولین گریه نوزاد و آرامش مادری که زایمان را پشت سر گذاشته، حس بسیار خاصی ایجاد میکند و همین موضوع باعث میشود سختیهای کار تا حد زیادی فراموش شود.
کارشناس مامایی و سرپرستار بخش زنان و مامایی بیمارستان هاشمینژاد مشهد در با اشاره به برخی باورهای نادرست درباره این حرفه گفت: متأسفانه در جامعه تصور میشود کار ماما تنها به حضور در اتاق زایمان محدود است، در حالی که مامایی از قبل از بارداری آغاز میشود. ماما میتواند با ارائه آموزشها و مشاورههای لازم به زنان، آنها را برای یک بارداری سالم آماده کند و در طول بارداری نیز مراقبتها و راهنماییهای لازم را ارائه دهد.
وی ادامه داد: نقش ماما حتی پس از زایمان نیز ادامه دارد. مراقبت از مادر، کمک به شروع و تداوم شیردهی، پیگیری وضعیت جسمی و روحی مادر و نوزاد و آموزشهای لازم، بخشی از مسئولیتهای ماما در این مرحله است.
شیرزاد با بیان اینکه ارتباط مادر با ماما معمولاً راحتتر و صمیمیتر است، گفت: به دلیل اینکه ماما و مادر همجنس هستند، بسیاری از مادران احساس راحتی بیشتری در بیان مشکلات و دریافت راهنماییها دارند و این موضوع میتواند در روند بارداری و زایمان تأثیر مثبتی داشته باشد.
کارشناس مامایی و سرپرستار بخش زنان و مامایی بیمارستان هاشمینژاد مشهد در درباره مهمترین خواسته خود برای آینده این حرفه گفت: مهمترین انتظار ما این است که جایگاه رشته مامایی در جامعه بیشتر شناخته شود و اهمیت آن در نظام سلامت مورد توجه قرار گیرد. سلامت مادران و نوزادان، بهطور مستقیم با کیفیت خدمات مامایی ارتباط دارد.
وی با اشاره به فشار کاری در بیمارستانهای دولتی افزود: در بسیاری از موارد به دلیل کمبود نیرو، یک ماما باید همزمان چندین مادر را تحت مراقبت داشته باشد و همین موضوع فشار کاری زیادی ایجاد میکند. این در حالی است که حضور ماما در کنار مادر، بهویژه در زایمان اول یا برای مادرانی که تجربه زایمان دشوار داشتهاند، میتواند نقش بسیار مهمی در کاهش استرس و بهبود روند زایمان داشته باشد.
شیرزاد همچنین به فعالیت «مامای همراه» اشاره کرد و گفت: در سالهای اخیر مامای همراه در کشور فعال شده است و حضور او در کنار مادر در طول بارداری و هنگام زایمان میتواند کمک بزرگی برای کاهش اضطراب مادر و تسهیل روند زایمان باشد.
کارشناس مامایی و سرپرستار بخش زنان و مامایی بیمارستان هاشمینژاد مشهد در با بیان اینکه مامایی از جمله مشاغل سخت محسوب میشود، گفت: فشار کاری در بخشهای مامایی بالا است و ماماها علاوه بر مسئولیت سلامت مادر، مسئول سلامت نوزاد نیز هستند. این مسئولیت سنگین در کنار کمبود نیرو، باعث میشود فشار کاری زیادی بر ماماها وارد شود.
وی به یکی از خاطرات ماندگار دوران کاریاش اشاره کرد و گفت: یکی از خاطراتی که همیشه در ذهنم مانده، مربوط به تولد نخستین نوهام است. دخترم باردار بود و قرار بود برای زیارت به حرم علی بن موسی الرضا برود. از او خواستم قبل از رفتن یک نوار قلب از جنین گرفته شود.
شیرزاد افزود: در بررسی نوار قلب متوجه افت ضربان قلب جنین شدیم، در حالی که از نظر ظاهری هیچ علامتی وجود نداشت و حرکات جنین هم طبیعی بود. بلافاصله دخترم بستری شد و پس از بررسیهای بیشتر مشخص شد شرایط جنین بحرانی است.
کارشناس مامایی و سرپرستار بخش زنان و مامایی بیمارستان هاشمینژاد مشهد در گفت: در نهایت با انجام زایمان، نوهام سالم به دنیا آمد و بعد مشخص شد که آب دور جنین تقریباً از بین رفته بود و وضعیت میتوانست بسیار خطرناک شود. به همین دلیل این اتفاق برای من یکی از بهیادماندنیترین خاطرات زندگی حرفهای و شخصیام است.
وی تأکید کرد: امیدوارم مسئولان و جامعه اهمیت حرفه مامایی را بیشتر درک کنند، چرا که سلامت مادران و نوزادان به طور مستقیم به تلاش و خدمات ماماها وابسته است.
مامایی چیزی جز عشق نیست
مریم طیبی، کارشناس مامایی و مامامسئول بخش زایشگاه بیمارستان شهید هاشمینژاد مشهد در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: تولد هر نوزاد لمس بینظیرترین لحظه زندگی است.
کارشناس مامایی و مامامسئول بخش زایشگاه بیمارستان شهید هاشمینژاد مشهد با تأکید بر نقش حیاتی ماماها در حفظ سلامت مادر و نوزاد، مامایی را حرفهای آمیخته با عشق، مسئولیت و همدلی دانست و گفت: یک ماما همزمان مراقب جان دو انسان است و همین مسئولیت، این شغل را به یکی از حساسترین و ارزشمندترین حرفههای نظام سلامت تبدیل کرده است.
وی با بیان اینکه علاقه قلبی مهمترین دلیل انتخاب حرفه مامایی برای او بوده است، اظهار کرد: ماما بینظیرترین لحظه زندگی، یعنی تولد هدیه زیبای خداوند را با تمام وجود لمس و تجربه میکند. مامایی چیزی نیست به جز عشق.
طیبی درباره سختترین و شیرینترین بخشهای این حرفه افزود: از آنجا که ماما باید همزمان مراقب جان دو انسان باشد، گاهی با وجود تمام تلاشهای ماما و تیم درمان، روند زایمان با مشکل مواجه میشود و مادر و نوزاد در معرض عوارض پس از زایمان قرار میگیرند. این شرایط از سختترین لحظات کاری ماست. اما در مقابل، شیرینترین بخش این حرفه زمانی است که نوزادی سالم در آغوش مادری سالم قرار میگیرد؛ لحظهای که تمام خستگیها را از بین میبرد.
کارشناس مامایی و مامامسئول بخش زایشگاه بیمارستان شهید هاشمینژاد مشهد با اشاره به نقش کلیدی ماما در دوران بارداری و زایمان گفت: مامایی یک حرفه تخصصی در حوزه بهداشت و درمان است که بر مراقبت از زنان در دوران بارداری، حین زایمان و پس از آن تمرکز دارد. ماماها سلامت مادر و نوزاد را ارزیابی میکنند، فرآیند زایمان را مدیریت میکنند و مشاورههای لازم در زمینه باروری، تغذیه و مراقبتهای خانواده را ارائه میدهند. این حرفه علاوه بر جنبههای بالینی، ابعاد آموزشی و حمایتی گستردهای نیز دارد.
وی ادامه داد: مامایی نقش مهمی در کاهش مرگومیر مادران و نوزادان ایفا میکند و نیازمند دانش عمیق از آناتومی، فیزیولوژی و روانشناسی زنان است. در کنار مهارتهای فنی، همدلی، صبر و توانایی تصمیمگیری در شرایط پراسترس از الزامات این حرفه است، چرا که ماماها اغلب با موقعیتهای اورژانسی روبهرو هستند.
طیبی به چالشهای امروز حرفه مامایی اشاره کرد و گفت: اگرچه تولد نوزاد حس بسیار خوشایندی دارد، اما سختیهای پشت صحنه این حرفه کمتر دیده میشود. مامایی نقشی کلیدی و حیاتبخش دارد، اما فعالان این رشته با کمبودها و دشواریهای فراوانی مواجهاند و نیازمند حمایت بیشتر متولیان امر هستند.
کارشناس مامایی و مامامسئول بخش زایشگاه بیمارستان شهید هاشمینژاد مشهد افزود: با وجود اینکه ماما به عنوان مراقب اصلی مادر و نوزاد در بیمارستان فعالیت میکند، این حرفه در زمره مشاغل سخت محسوب نمیشود و مزایای مربوط به سختی کار به آن تعلق نمیگیرد؛ در حالی که ماهیت این شغل با فشارهای جسمی و روانی فراوان همراه است.
وی درباره مدیریت استرس و ترس مادران باردار نیز اظهار کرد: شرکت در کلاسهای آمادگی برای زایمان و انتخاب مامای همراه تأثیر زیادی در کاهش اضطراب مادران دارد. در مرکز هاشمی نژاد، دو روز در هفته کلاسهای آمادگی برای زایمان با حضور مربیان کارآمد برگزار میشود که نقش مؤثری در افزایش آگاهی و آرامش مادران دارد.
طیبی با ابراز امیدواری نسبت به آینده حرفه مامایی گفت: امیدوارم ماماها در جایگاه ویژهای که دارند، مورد حمایت و پشتیبانی مسئولان قرار بگیرند تا آینده این حرفه درخشانتر و پربارتر شود.
ماما بودن یعنی صاحب نخستین آغوش یک زندگی باشی
سعیده پهلوانیفر، از ماماهای باسابقه زایشگاه بیمارستان شهید هاشمینژاد مشهد در گفتگو با خبرنگار مهر از تجربهها و چالشهای حرفهای خود سخن گفت.
ماما بیمارستان شهید هاشمی نژاد مشهد اظهار کرد: ورودم به این رشته کاملاً اتفاقی بود اما بعد از شروع کار وقتی فهمیدم نخستین فردی هستم که یک موجود پاک را در آغوش میگیرد علاقهام روزبهروز بیشتر شد. هر گریه نوزاد که میشنوم، شوقم نسبت به کارم عمیقتر میشود.
وی با اشاره به تحولاتی که تکنولوژی در روند مراقبتهای مامایی ایجاد کرده است، افزود: در گذشته بسیاری از ابزارهای تشخیصی امروز را نداشتیم. اکنون مادران و جنینها تحت مانیتورینگ دقیق قرار میگیرند و بسیاری از مشکلات را پیش از وقوع میتوان پیشبینی کرد. این موضوع باعث شده خطاها کاهش پیدا کند و آمادگی ما در شرایط بحرانی بسیار بیشتر شود. شاید ده سال پیش فقط با یک گوشی ساده قلب جنین را میشنیدیم، اما امروز اطلاعات لحظهبهلحظه به ما کمک میکند تا تصمیم درست بگیریم.
پهلوانی فر یکی از بهیادماندنیترین تجربههای کاری خود را چنین روایت کرد: چند سال پیش مادری که فرزندش را به دنیا آورده بود، اصرار کرد نام من را روی دخترش بگذارد. من قبول نکردم و گفتم اسمم قدیمی است، اما او علاقه خودش را داشت. سالها بعد که دوباره به بیمارستان آمد یادآوری کرد که همان مادر چند سال پیش است. وقتی مدارک شناسنامه را آوردند و اسم دخترش را دیدم، واقعاً برایم لحظهای زیبا و فراموشنشدنی بود.
این ماما درباره فشارهای روانی و استرسهای حرفهای گفت: استرس بخشی جداییناپذیر از کار ماست. هرچه تجربه بالاتر میرود مسئولیت بیشتر میشود و استرس کمتر نمیشود حتی گاهی بیشتر هم میشود. اما همان لحظهای که تمام تلاشمان را برای حفظ جان مادر و نوزاد میکنیم، استرس کمتر میشود. اگر تلاش و تمرکز نباشد اضطراب بیشتر میشود.
وی یکی از شایعترین باورهای غلط درباره ماماها را «بداخلاق بودن» عنوان کرد و گفت: خیلی از مادران وقتی چند ساعت کنار ما هستند، میگویند تصورشان این بوده که ماماها بداخلاق هستند. درحالیکه ما فقط در شرایطی که جان مادر یا جنین در خطر باشد ممکن است صدایمان بلند شود تا هماهنگی ایجاد شود. اما در حقیقت، جوهره کار ما مهربانی است و دوست دارم این مهربانی بیشتر دیده شود.
پهلوانی فر با تبریک روز ماما به همکارانش افزود: امیدوارم مامایی روزبهروز پیشرفتهتر شود و جایگاه واقعی این حرفه دیده شود. با وجود سختیهای فراوان، ماماها بخش مهمی از سلامت مادران و نوزادان را برعهده دارند و شایسته توجه بیشتری از سوی جامعه هستند.
